Bang voor de douche

In februari bezoekt de 72-jarige Vera Kenter de Flora in Bovenkarspel. Enkele dagen later krijgt ze koorts. Ze wordt steeds zieker. Mevrouw Kenter moet naar het ziekenhuis. Diagnose: veteranenziekte. Door de longontsteking die ze als gevolg van de infectie heeft ontwikkeld, is ze uitermate kortademig. ,,Soms kreeg ik het zo vreselijk benauwd dat ik dacht, laat me maar gaan.'' Mevrouw Kenter mag uiteindelijk wel weer naar huis, maar is nu als de dood voor de bacterie die zich via warmwatersystemen, whirlpools, vernevelaars en aircosystemen kan verspreiden. ,,Ik durf niet meer onder de douche.''

De aflevering Dodelijke infecties van het programma Zembla begint aardig. Via het individueel leed van mevrouw Kenter wordt de kijker weer eens herinnerd aan de recente explosie van de veteranenziekte. Maar dan. Opeens zwaait het naar hele algemene problemen bij de bestrijding van infectieziekten. Door een onsamenhangende montage ontstaat er een totaal verkeerd beeld van de veteranenziekte.

Hoogleraren praten over de komst van ,,steeds meer nieuwe infectieziekten''. Maar de legionella-bacterie is niet nieuw. Hij is er al eeuwenlang. Volgens een viroloog zal onze strijd tegen micro-organismen altijd en eeuwig voortduren. Van het zeer veranderlijke griepvirus zullen we het bijvoorbeeld nooit winnen. Maar de legionella-bacterie verandert, voor zover bekend, amper. Hier spelen totaal andere problemen.

Een bacteriologe rept over het feit dat steeds meer bacteriën ongevoeliger worden voor steeds meer antibiotica. De beelden wekken de suggestie dat hetzelfde voor de legionella-bacterie zou gelden. Wat niet klopt. De legionella-bacterie is wel degelijk gevoelig voor antibiotica, maar wordt vaak met de verkeerde middelen bestreden. De eerste behandeling van een longontsteking gebeurt over het algemeen met een antibioticum waarvoor legionella nou net niet gevoelig is. Maar de bacterie is goed te bestrijden met andere antibiotica (uit de klassen van de macroliden en de quinolonen).

In het programma leveren enkele heren felle kritiek op de aanpak van de legionella-crisis. Volgens hen rammelt de organisatie van de infectieziektenbestrijding in Nederland, en dat laat zich met name in crisistijd gelden. Er zijn meer mensen gestorven dan nodig was. Maar het programma onderbouwt die kritiek niet. Een uitleg over de precieze aard van de fouten blijft achterwege. De kijker moet het maar voor waar aannemen. Al deze bij vlagen verkeerde en slecht onderbouwde informatie wekt irritatie. Het programma lijkt op twee gedachten te hinken: de specifieke problemen van de legionella-crisis en enkele algemene problemen bij de bestrijding van micro-organismen. Door ze gemengd aan te bieden blijft de kijker verward achter.

Zembla: Gevaarlijke infecties, Ned.3, 20.48-21.28u.