`Tien miljoen minder rookdoden na meer accijns'

Verhoging van tabaksaccijnsen is het meest effectieve middel om het aantal rokers vooral in arme landen terug te dringen. Dit blijkt uit een rapport dat de Wereldbank gisteren heeft gepubliceerd.

Door de prijs van een pakje sigaretten met tien procent te verhogen daalt de vraag naar tabaksproducten volgens het onderzoek in arme landen met ongeveer acht procent en in rijke landen met vier procent. Vooral kinderen, jongeren en armen zijn volgens de Wereldbank vatbaar voor prijsverhogingen. ,,Zij zullen stoppen met roken of er überhaupt niet aan beginnen'', aldus Prabhat Jha van de Wereldbank, opsteller van het rapport `Curbing the epidemic: Governments and the economics of tobacco control'.

Accijnsverhoging is volgens het onderzoek het meest effectieve middel voor de overheid om het aantal rokers terug te dringen. Ook het verbieden van tabaksreclame en voorlichtingscampagnes van de overheid over de schadelijke gevolgen van roken zijn volgens de onderzoekers effectief. Deze maatregelen hebben de verkoop van rookartikelen in westerse landen de afgelopen jaren met zeven procent gereduceerd.

Het aan banden leggen van de invoer van sigaretten is volgens hoofdonderzoeker Jha een zinloze maatregel met louter nadelen. ,,Handelsbeperkingen zijn niet alleen onrealisitisch maar zorgen ook voor een ongecontrolleerde invoer via een groeiende smokkelmarkt.''

Wereldwijd waren in 1998 1,1 miljard mensen verslaafd aan tabak. Volgens de Wereldbank zullen over 25 jaar een half miljard meer mensen roken. Het rapport becijferde verder dat vijfhonderd miljoen mensen die nu leven zullen sterven als gevolg van tabaksgebruik. In het jaar 2030 zal roken doodsoorzaak nummer één zijn.

Tabaksproducenten verliezen in Europa en Noord-Amerika steeds meer terrein als gevolg van intensieve overheidscampagnes en accijnsverhogingen. Zowel de Wereldbank als de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschuldigen de tabaksindustrie ervan de verloren marktaandelen in het westen te compenseren door kinderen in derdewereldlanden zo vroeg mogelijk aan het roken te krijgen. Elke dag beginnen 80.000 tot 100.000 jonge mensen met roken, aldus de Wereldbank. De meesten daarvan leven in ontwikkelingslanden.

Anti-rookmaatregelen zullen volgens het onderzoek van de Wereldbank geen negatief effect hebben op de economiën van ontwikkelinglanden. Sinds 1991 heeft de Wereldbank een beleid geen leningen te verstrekken die de tabaksproductie bevorderen. Tegelijkertijd worden anti-rookmaatregelen aangemoedigd. De Wereldbank roept in de studie internationale organisaties op om hun bestaand beleid te herzien.