Let op de totale mens

Hij heet Bart van Ooijen (39) en was tot voor twee jaar een veelbelovend en succesvol ondernemer. In 1989 richtte hij zijn eigen softwarebedrijfje Dedicate op. Acht jaar later had hij 300 werknemers in dienst en zette zijn firma 30 miljoen gulden per jaar om. Van Ooijen: ,,Toen ging plotseling het licht bij me uit. Een knappend vaatje in het hoofd, bloeddruppels op voorname hersenfuncties en op slag was ik blind en kon me nauwelijks meer bewegen.''

Een paar maanden nadien verkocht hij Dedicate voor enkele tientallen miljoenen en begon een pijnlijk revalidatieproces. Werkte hij destijds 80 uur per week, nu schopt hij het alweer tot 20 à 25 uur. Al heeft hij nog van veel dingen last. Intussen groeide bij de onfortuinlijke ondernemer begrip en vaak ook bewondering voor mede-WAOers van wie velen, al was maar tendele, graag weer aan de slag wilden. ,,Van nabij zag ik hoe de meeste van die werkwillige mensen stuklopen op loketten en bureaucratie'', vertelt de voormalige IT-zakenman. ,,Ze raken verder gedesillusioneerd en geïsoleerd en worden zelfs bang voor het verlies van hun laatste houvast: de uitkering.''

Eind vorig jaar laaide de politiek zo gevoelige WAO-discussie weer eens op. Van 920.000 arbeidsongeschikten in 1992 – toen Ruud Lubbers Nederland voor `ziek' versleet – ging het via een strenger uitkeringsbeleid naar 860.000 in 1996, en weer naar ruim 900.000 nu. En de trend bijft opwaarts. Kortom, met de reïntegratie van de WAOers, ook de vele werkwilligen onder hen, wil het nog altijd niet vlotten.

Van Ooijen: ,,Eind vorig jaar zat ik bij een discussie over dit probleem met Blankert, Wiegel en Lodewijk de Waal in Den Haag. Toen dacht ik: dat is iets voor mij. Geblokkeerde WAOers weer oppakken, meenemen, zelfvertrouwen geven en zorgen dat ze echt werk krijgen.'' Van Ooijen besprak het idee met Jet Creemers, die met haar bedrijf PlanBedrijf, gespecialiseerd in schuldensanering, Zakenvrouw 1994 was geworden. Ook zij liep met plannen rond om het immense WAO-probleem via particulier initiatief aan te pakken. Kortom, een coalitie zag het licht.

,,Ik ging langs bij Hans Hoogervorst (staatsecretaris van Sociale Zaken) die onze plannen warm begroette'', vertelt Bart van ooijen. ,,Waarna hij ons verwees naar de gevestigde instellingen.'' Dat zijn er velen – overheden, uitvoeringsinstellingen, gemeenten – en ze beschikken op papier ook over vele mogelijkheden en miljoenen om de werkwillige WAOer van dienst te zijn. Van `begeleid werken' in het kader van de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) of de REA (Wet Reïntegratie Arbeidsgehandicapten), tot inschakeling via de WIW (Wet Inschakeling Werkzoekenden) of via de gewone Arbeidsbureaus.

Bart van Ooijen zag zijn bange vermoedens over de beperkte daadkracht van de `sociale bureaucratie' meer dan bewaarheid. ,,We werden van het kastje naar de muur gestuurd. We praatten veel en er bewoog niets. Stapelgek werd ik ervan. Of je aan een dood paard trok. Dus gingen we zelf aan de slag.''

Dus werd op de eerste mei jl. in het stadhuis van Woerden de eerste vestiging van Van Ooijens en Creemers project `Springplank' ten doop gehouden door burgervader Van Zwieten en ANWB-topman Paul Nouwen, die twee jaar geleden een hartaanval kreeg en toen zelf ternauwernood aan de WAO ontsnapte. Ook Flip Buurmeijer betuigde als LISV-voorzitter en paus van het vaderlandse sociale zekerheidsstelsel zijn warme instemming met het plan.

,,Wij mikken met Springplank op de terugkeer in het arbeidsproces van de vele WAOers die te boek staan als volledig arbeidsongeschikt maar toch aan de slag zouden willen'', legt Bart van Ooijen uit in het Woerdense stadhuis waar de eerste Springplank-vestiging begin juni operationeel moet worden. Dit jaar volgen er elders in het land nog vijf andere vestigingen, volgend jaar meer. Van Ooijen steekt voor 'vele tonnen' aan eigen geld in het initiatief dat na een beginfase zelfvoorzienend dient te worden. ,,Denk vooral niet dat ik een rijke stinkerd ben die ook nog aan de WAO wil verdienen'', licht hij toe. ,,Maar het moet wel een organisatie worden die zichzelf financieel bedruipt.''

Van Ooijen: ,,Ons project gaat ervan uit dat als mensen om gezondheidsredenen zonder werk komen er vaak teveel nadruk wordt gelegd op de ziekte en te weinig op de totale mens.'' Dat kan naar het oordeel van de revaliderende IT-ondernemer worden veranderd door vooral ook te kijken naar persoonlijke omstandigheden, relaties, situaties van individuele WAOers. Springplank wil al deze zaken onder één dak bekijken en er zonodig wat aan doen.''

Tegelijk ijvert Springplank, volgens Van Ooijen, voor meer marktwerking waarbij de vraag aan werknemerszijde naar bekwaam talent, en gemotiveerd aanbod vanuit de WAO bij elkaar gebracht worden. ,,Wij stellen in onze Springplank-vestigingen coaches aan die maximaal twintig WAOers tegelijk begeleiden. Zij gaan ook naar de bedrijven om daar de personele behoeften op te nemen en proberen er dan door ons begeleide WAOers bij te vinden.'' Van Ooijen: ,,Wij stellen ons bewogen op en opereren tegelijk volgens het no-nonsense principe.''