Economie veel meer dereguleren

De Keidanren, Japans invloedrijke zakenlobby, heeft gisteren een pakket voorstellen bekend gemaakt voor herstructurering van de Japanse industrie.

De overheid ,,moet zeer snel maatregelen nemen tegen de verzwakking van de industrie, die 70 procent van de buitenlandse handel voor zijn rekening neemt'', zei vice-voorzitter Katsunosuke Maeda bij presentatie van de voorstellen.

Het grootste probleem van de industrie is overcapaciteit en te veel personeel. De voorstellen richten zich dan ook voor een groot deel op vergemakkelijking van herstructurering door het bedrijfsleven. De Keidanren wil onder meer wettelijke mogelijkheden voor het omzetten van schuld in nieuwe aandelen, voor ruil van aandelen bij fusies of overnames, verruiming van belastingvoordelen bij verlies en bij het afstoten van overtollige fabrieken. Verder wil de organisatie deregulering van de arbeidsmarkt en verruiming van de mogelijkheden voor het gebruik van tijdelijk personeel. Uitzendbureaus kunnen zich in Japan momenteel maar op een beperkt aantal terreinen bewegen.

Japanse bedrijven zijn gewend te leunen op de financiële steun van de overheid en kartels om hun zakenrisico te dekken. Daarom werd Maeda, tevens voorzitter van het chemieconcern Toray, gisteren gevraagd naar het risico dat leidingen van bedrijven door steun bij herstructurering te weinig op hun prestaties worden afgerekend. Maeda zei dat hij ,,begrip heeft voor dergelijke zorgen'' maar elk bedrijf zal nu ,,op eigen verantwoordelijkheid en op basis van eigen oordeel'' het probleem van overcapaciteit moeten oplossen. De plannen zijn slechts bedoeld om daartoe de ,,omstandigheden licht te verbeteren''.

Een laatste pijler van de voorstellen is grondpolitiek. De grondprijzen in Japan zijn sinds de `luchtbel' eind jaren tachtig ingestort hetgeen grote verliezen in de boeken heeft gebracht. De Keidanren wil de handel in grond weer tot leven brengen door onder meer vergemakkelijking van de wijziging van de bestemming van land en aankoop van oude fabrieksterreinen door semi-overheidsinstellingen voor nieuw gebruik.

De voorstellen van de Keidanren zijn op verzoek van premier Obuchi tot stand gekomen en zullen morgen aan de premier worden aangeboden. Dit maakt echter niet zeker dat de maatregelen ook worden doorgevoerd. Obuchi deed zijn verzoek tijdens een vergadering van zijn economische adviescommissie waarvan ook de voorzitter van de Keidanren deel uitmaakt. Deze commissie is al de tweede adviescommissie in minder dan een jaar premierschap van Obuchi en met het werk van de eerste commissie is niet veel gebeurt.

Over het economische beleid dat de regering Obuchi tot dusver heeft gevoerd zei Maeda dat ,,veel maatregelen op het verleden zijn gericht''. De regering is het afgelopen jaar vooral druk geweest met herstel van de financiële sector die al bijna tien jaar kampt met de erfenis van de `luchtbel', dat wil zeggen de vele oninbare leningen die zijn overgebleven na het ineenstorten van de aandelen en grondprijzen.