Clinton sluit inzet troepen niet uit

President Clinton heeft gisteren – voor het eerst – gezegd dat hij bereid is om de inzet van grondtroepen in Kosovo te overwegen, als de NAVO-bombardementen Joegoslavië niet doen inbinden.

De uitspraak van de president komt op een moment dat nieuwe pogingen worden gedaan om een diplomatieke oplossing voor de crisis te vinden. ,,Ik en alle anderen hebben altijd gezegd dat we geen enkele optie uitsluiten'', zei Clinton tegen journalisten. In feite heeft de president tot nu toe steeds gesteld dat hij ,,niet van plan is om onze troepen in Kosovo een grondoorlog te laten vechten'', zoals hij het op de eerste dag van de bombardementen uitdrukte. Soms voegde hij daar de woorden ,,op dit moment'' aan toe.

In Washington wordt Clintons aanscherping van zijn eerdere standpunt gezien als een drukmiddel om de Joegoslavische leiding aan te moedigen in te stemmen met een eventueel vredesvoorstel, waarover de NAVO en Rusland het eens hopen te worden. In Helsinki sprak de Amerikaanse plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Strobe Talbott gisteren zeven uur lang met de Russische bemiddelaar Tsjernomyrdin en de Finse president Martti Ahtisaari over de oorlog. Het was de bedoeling een gemeenschappelijk standpunt te vinden dat door Tsjernomyrdin – eventueel vergezeld door Ahtisaari – aan de Joegoslavische president Miloševic moet worden voorgelegd. Gisteren werden de drie het niet eens. Vandaag zetten ze hun overleg voort. Vanmiddag werd gezegd dat Tsjernomyrdin nu doorreist naar Belgrado. Of de belangrijkste geschilpunten – de Russische eis dat de NAVO haar bombardementen staakt voor verder wordt gepraat, de aard van en het commando over een vredesmacht en de rol van de Verenigde Naties – uit de weg zijn, is niet gezegd. Tot zover onze correspondent.

Het debat over de vraag of in Kosovo grondtroepen moeten worden ingezet blijft de NAVO verdelen. De Britten maken er geen geheim van dat ze in bepaalde omstandigheden voor een inzet van grondtroepen zijn. Ook Italië is daar voorstander van. Frankrijk en Duitsland zijn echter tegen de optie van de grondtroepen, die gisteren door kanselier Schröder zelfs `ondenkbaar' werd genoemd.

In Belgrado is gisteren voor het eerst positief gereageerd op het vredesplan dat de G8 (de zeven belangrijkste industrielanden in de wereld en Rusland) onlangs op tafel legden. De woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Belgrado zei dat Joegoslavië ,,open staat'' voor het plan en bereid is tot overleg, op voorwaarde dat de NAVO eerst de bombardementen staakt (hetgeen de NAVO overigens weigert). Belgrado heeft wel ,,enkele bedenkingen'' en wil ,,opheldering'', zei de woordvoerder, zonder in details te treden. Zijn opmerkingen werden later bevestigd door de Servische president Milutinovic.

Het plan van de G8 voorziet in een beëindiging van het geweld in Kosovo, de legering van een ,,effectieve internationale civiele en veiligheidsaanwezigheid'' met VN-steun, een interimbestuur over Kosovo met steun van de VN, de terugkeer van vluchtelingen en de toegang van hulporganisaties, een politiek proces voor autonomie van Kosovo op basis van `Rambouillet' en ontwapening van het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK.

NAVO-woordvoerder Jamie Shea zei gisteren dat de Serviërs in Kosovo sporen van oorlogsmisdaden uitwissen. Bij Glogovac en Lipljan zouden lijken uit massagraven zijn opgegraven om ze vervolgens bij te zetten in individuele graven; er zouden ook massagraven worden gedolven op plekken waar de NAVO heeft gebombardeerd en op plaatsen die tot voor kort werden beheerst door het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK.

Vanuit Macedonië zijn nu meer dan 50.000 Kosovaarse vluchtelingen naar bestemmingen in 29 verschillende landen overgebracht. Een bestemming die weinig populair is, is Roemenië: toen gisteren in Skopje een vliegtuig klaarstond om 150 vluchtelingen op te halen die naar Roemenië zouden willen, kwam er niet één vluchteling opdagen. Zaterdag was al, om dezelfde reden, een vlucht naar Boekarest afgelast. Roemenië is bereid zesduizend Kosovaren op te nemen en heeft er tot nu toe 41 daadwerkelijk opgenomen. (Reuters, AP, AFP)