Laatste strohalm van een haven

,,We moeten af van het Ajax-Feyenoordgeruzie'', zegt directeur W. Scholten van het gemeentelijk havenbedrijf Rotterdam. Maar de bouw van een nieuwe containerterminal in Amsterdam lijkt juist daarin te ontaarden.

Zelden zal een ondernemer in een haven met zoveel gejubel zijn binnengehaald als Kristof Kritikos in Amsterdam. De van oorspong Amerikaanse ondernemer zag voor het bescheiden Amsterdam een rol van betekenis weggelegd tussen Rotterdam, Antwerpen, Le Havre, Hamburg en Bremerhaven, reuzen in West-Europa ten aanzien van de overslag van containers. Het idee Amsterdam in de snelst groeiende sector van goederenoverslag op te stoten in de vaart der volkeren sprak de Amsterdamse havendirecteur Godfried van den Heuvel en zijn havenwethouder Harry Groen wel aan. Zij zien in de investering van een neiuwe terminal de laatst strohalm voor Amsterdam om volwaardit met een aantal grote havens mee te kunnen doen. En daarom schroomt het gemeentebestuur van Amsterdam niet één van de grootste commerciële investeringen ooit te doen: 282 miljoen gulden. ,,Anders is er straks geen haven meer'', zei havenwethouder H. Groen twee maanden geleden bij de presentatie van de plannen.

Als Amsterdam niet meegaat met de wereldwijde verschuiving van stukgoed naar containers, wordt de haven serieus bedreigd, vindt het gemeentebestuur. Amsterdam heeft met 30.000 containers per jaar een te laag aandeel in de behandeling van containers. Het bijzondere concept van de nieuwe terminal, het tweezijdig kunnen laden en lossen, wordt gezien als een noodzaak. In de terminal van Ceres zullen per 2001 circa 600.000 containers overslagen gaan worden.

Maar daags voordat de gemeenteraad morgen een beslissing moet nemen over de forse en riskante investering probeert het Rotterdamse overslagbedrijf ECT Amsterdam via een brief nog op andere gedachten te brengen. Het plan is ,,volstrekt irreëel'' en mogelijk in strijd met Europese regels over steunverlening.

Amsterdam en ECT schermen beide met onderzoeken van gerenommeerde bureaus om hun stelling te onderschrijven. De zes tophavens in Europa hebben hun marktaandeel vanaf 1980 met tien procent zien stijgen van 58 tot 68 procent. Een minimale schaalgrootte van enkele honderdduizenden containers is nodig om het plan kans van slagen te geven. Volgens ECT zullen de geplande 600.000 containers per jaar in Amsterdam niet gehaald worden omdat de grote rederijen zoals P&O Nedlloyd, Maersk en Sealand elkaar juist opzoeken in de grote havens omdat ze daar voldoende volume hebben voor goed intermodaal vervoer met het achterland.

De verhouding van de investering ligt op een derde door Ceres en tweederde Amsterdam. In de negen kranen investeert Amsterdam zelfs het dubbele van wat Ceres er in stopt. Daar valt ECT over, want volgens het Rotterdamse bedrijf is dit in Nederland ongebruikelijk. ,,Dat kan wel zijn'', zegt Groens woordvoerder, ,,maar in Amerika is dit niet ongebruikelijk.''