`Joegoslavië op termijn EU-lid'

De Europese Unie wil op langere termijn alle landen van de Balkan, met inbegrip van Joegoslavië, als lidstaten opnemen. Dit staat in een `stabiliteitspact' voor Zuid-Oost-Europa dat de vijftien Europese ministers van Buitenlandse Zaken gisteren hebben vastgesteld.

Om lid van de EU te worden moeten de betrokken landen aan dezelfde democratische eisen als andere lidstaten voldoen. ,,Op middellange termijn moet het pact stabiliteit in alle Balkanlanden brengen'', zei de Duitse onderminister voor Europese Zaken, Verheugen, gisteren. De Oostenrijkse minister Schüssel zei dat de bedoeling van de toezegging aan de Balkanlanden is om te zeggen: ,,Als jullie het willen, is er over twintig, dertig of veertig jaar het uitzicht op toetreding tot de EU.'' Eerder pleitte de voormalige Duitse bondskanselier Kohl in deze krant voor toetreding van Joegoslavië tot de EU.

Volgens het stabiliteitspact moet de EU beginnen met verdragen met de betrokken landen te sluiten. Die moeten leiden tot intensievere betrekkingen tussen de EU en de Balkanlanden.

De Europese Commissie waarschuwde echter vorige week tegen het scheppen van verwachtingen waaraan niet voldaan kan worden. Maar minister Van Aartsen wimpelde gisteren die bezwaren af: ,,Elke tekst schept verwachtingen. Ik denk dat het goed is.''

De bedoeling van het stabiliteitspact is om in de Balkan zowel democratische als economische hervormingen tot stand te brengen. Volgens de ministers van Buitenlandse Zaken kan de EU dit onder andere om financiële redenen niet alleen realiseren. Daarom gaat het pact ook uit van steun van onder andere Rusland, Turkije, de Verenigde Staten, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de Raad van Europa, de Verenigde Naties, de NAVO, de Wereldbank, het Internationaal Monetaire Fonds en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling. De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Ivanov, die gisteren zijn EU-collega's bezocht, heeft inmiddels de steun van zijn land voor het stabiliteitspact toegezegd.

Het is de bedoeling dat hoge ambtenaren van de betrokken landen en organisaties het pact op 27 mei in Bonn verder uitwerken. Daarna zou het pact in juni tijdens een speciale ministersconferentie over Zuid-Oost-Europa aan de orde moeten komen. De EU wil in overleg met de OVSE voor de uitvoering van het stabiliteitspact een speciale coördinator benoemen.

De EU-ministers van Buitenlandse Zaken overlegden gisteren over de situatie in Kosovo met de president van Montenegro, Djukanovic. Deze drong er bij de EU op aan om snel financiële hulp aan zijn land te geven.

De EU-ministers overlegden ook met de Albanees-Kosovaarse leider Ibrahim Rugova. Volgens de Franse minister Védrine heeft Rugova gezegd een onafhankelijk Kosovo te willen. Rugova zou het akkoord van Rambouillet, dat voorzag in een autonoom Kosovo binnen Joegoslavië, slechts als een tussenfase beschouwen op weg naar onafhankelijkheid.