De martelgang van een auto zonder achterbank

DaimlerChrysler-topman Jürgen Schrempp dreigt de geldkraan voor het stadsautootje Smart dicht te draaien omdat de verkopen in Europa vooralsnog tegenvallen. `De Smart zou wel eens kunnen uitdraaien op de flop van de eeuw'.

Succes is Smart ogenschijnlijk niet gegund. Jürgen Schrempp, bestuursvoorzitter van DaimlerChrysler, dreigt de geldstroom naar het stadsautootje stil te leggen als de verkopen niet binnen drie tot zes maanden aantrekken. Schrempp zou zijn buik vol hebben van de aanhoudend tegenvallende verkoop van Smart in Europa en het wagentje liever kwijt dan rijk zijn. Het hoofdkantoor van DaimlerChrysler in Stuttgart wilde gisteren de vermeende uitspraken van Schrempp ontkennen noch bevestigen. Andere autofabrikanten kijken niet zonder ironie toe.

,,Het verschil tussen leuk en lullig is heel erg klein, zeg ik altijd maar'. Marketing manager Evert-Jan Jurgens van Daihatsu Holland in Vianen zoekt een verklaring voor het gedoe rond Smart. Jurgens verkoopt voor Daihatsu ook kleine stadauto's van ongeveer 20.000 gulden onder de naam Cuore, maar ziet de Smart niet als een concurent van de Cuore. ,,Toen Smart in oktober op de markt kwam, hebben we er toch wel even met argusogen naar gekeken. Maar het bleek allemaal al vrij snel mee te vallen.'

Jurgens denkt dat de producent van Smart, Daimler-dochter Micro Compact Car (MCC), zich verkeken heeft op de onconventionele vormgeving van Smart. ,,MCC heeft haar kop ver boven het maaiveld uitgestoken. De Cuore doet dat niet. Dat is toch een redelijk gewone auto. Mét een achterbank.'

Jurgens ziet het ontbreken van een achterbank als voornaamste nadeel van Smart. ,,Ook al heb je zelf geen kinderen, dan nog wil je de mogelijkheid hebben om een keer je nichtje mee te nemen in de auto. Dat kan bij Smart niet. Het is echt een auto voor trendgevoelige, jonge mensen die best willen opvallen met hun auto. En dat zijn niet zo heel erg veel mensen. De Smart moest het succes van de eeuw zijn, maar het zou wel eens kunnen uitdraaien op de flop van de eeuw.'

Het begin van Smart was acht jaar geleden stormachtig. De Swatchmobile, zoals geestelijk vader Nicholas Hayek de auto oorspronkelijk doopte, zou een revolutie in de autowereld veroorzaken. Een totaal nieuw concept van vervoer moest het zijn. Een echt stadsautootje voor twee personen, met een zeer laag benzinegebruik en optimale veiligheid. Hayek, eigenaar van de Zwitserse horlogeproducent Swatch, werkte samen met Daimler het ontwerp verder uit. Eind 1997 werd door de toenmalige Duitse Bondskanselier Kohl en zijn Franse confrère Chirac met veel aplomb de Smart-fabriek in het Lotharingse Hambach geopend.

Afgelopen maand lag de hypermoderne fabriek twee maanden stil, omdat de verkoop ver achter bleef bij de productie. Toen al had de Smart veel van haar glans verloren. De city-coupé sneuvelde eerder in de eland-test en rij-impressies in autotijdschriften waren unaniem in hun vernietigend oordeel. Schrempp zou zelf nooit een warm aanhanger van Smart zijn geweest. Smart werd zes jaar geleden bij Daimler binnen gehaald door toenmalig topman-Daimler Werner. Schrempp stond toen nog aan het hoofd van Dasa, de vliegtuigdivisie van Daimler.

Robert Moens, woordvoerder van Smart-Nederland, is niet onder de indruk van de vermeende dreigementen van Schrempp. ,,Het gaat juist hardstikke goed. De verkoop neemt exponentieel toe. Dat aantal van 80.000 exemplaren is echt een eitje. We zitten eerder in de richting van de 100.000 dan van 90.000 verkochte Smarts voor het eind van het jaar.'