Belanda's

HET IS ALLEMAAL geruisloos aan de vaderlandse politiek en publiciteit voorbijgegaan, maar een aantal maanden hebben de Nederlands-Indonesische betrekkingen, achteraf beschouwd onnodig, onder zware druk gestaan. Reden: een toezegging van minister Van Mierlo voor levering van radarapparatuur door HSA aan de Indonesische marine werd door zijn opvolger, Van Aartsen, geruime tijd niet gestand gedaan. Diens argument luidde dat Jakarta, gezien de Aziatische crisis, nu wel andere prioriteiten diende te hebben voor de besteding van zijn schaarse middelen. Bovendien zou steun aan de strijdkrachten in de woelige omstandigheden van het moment een ,,verkeerd signaal'' hebben afgegeven.

Het stak de Indonesiërs des te meer omdat de afwijzing niet werd gegrond op de code van de Europese Unie voor wapenleveranties aan derde landen. Het ging om ,,puur Nederlands beleid'', zo werd hun duidelijk gemaakt. Hier was, zo was hun overtuiging, opnieuw sprake van paternalistische oprispingen van de vroegere kolonisator. Inmiddels is minister Van Aartsen op zijn schreden teruggekeerd met als argument dat de aanstaande verkiezingen, die onder toezicht van de VN zullen staan, voldoende garantie bieden voor een positieve ontwikkeling in Indonesië.

TOCH BEVREDIGT de episode niet. De verkiezingen ontkrachten de eerdere argumenten van de bewindsman nauwelijks. Indonesië is er sociaal-economisch allesbehalve ,,bovenop''. De rol van de strijdkrachten is nog steeds zeer omstreden, niet het minst in gebieden waar bevolkingsgroepen met elkaar slaags zijn geraakt. De eenheid in de strijdkrachten is misschien ver te zoeken, maar dat maakt ze voor de goede gang van zaken niet minder gevaarlijk.

De terugkeer van de minister op de oude koers heeft dan ook meer te maken met het verkregen inzicht dat al te goed buurmans gek is. Waar een gedreven politicus als Van Mierlo al de zakelijke overwegingen de doorslag had laten geven, daar kon Van Aartsen op den duur moeilijk achterblijven. Het ging tenslotte om een order van 81 miljoen gulden en er dreigden inmiddels schadeclaims voor de staatskas.

Aan Indonesische kant kan de verzuchting worden gehoord: die belanda's, zij leren het nooit.