MET BARNEY NAAR HET GEKKENHUIS

Darts is razend populair in Nederland. Duizenden mensen trokken gisteren naar de Nederlandse Masters. Natuurlijk om Raymond van Barneveld te zien gooien, maar ook om pijlvleugeltjes met het vignet van de Haagse volksheld te kopen.

File op zondagmorgen op de A2 bij Eindhoven. De oorzaak is niet een thuiswedstrijd van PSV of een geopende meubelboulevard, maar een toernooi van pijltjesgooiers. Sinds het internationale succes van voormalig postbode Raymond van Barneveld is Nederland in de ban van darts. Dat zal voorlopig nog wel zo blijven, want Barney wint ook, na weer een hele spannende finale, de eerste Brandstaff Masters. Het evenement moet tot de Nederlandse tegenhanger van de Engelse Embassy uitgroeien.

In de weken na de tweede WK-overwinning van Van Barneveld afgelopen januari in het heilige Frimley Green waren de dartsborden niet aan te slepen. Iedereen in Nederland leek plotseling ook pijlen te willen gooien. De standhouder in de hal van het Indoor Sportcentrum in Eindhoven zegt dat hij in die periode wel dertig borden per dag verkocht. En nog steeds is de vraag groot. In de drukbezochte winkel bij de Masters heeft men een breed assortiment aan dartsartikelen. Er is vooral veel keuze aan flights, de vleugels van de pijlen. Ze zijn onder meer te verkrijgen met afbeeldingen van blote vrouwen, maar toch vinden die met het officiële vignet van Barney veel meer aftrek.

Naast sjaals en posters zijn er zelfs speciale zonnebrillen van Van Barneveld te koop. En natuurlijk pijlen, in diverse prijsklassen. Volgens importeur Gerry Walters heeft hij dit jaar al ongeveer 35.000 Barney-sets afgezet. Geen wonder dat de Belg in Eindhoven als een van de eersten Van Barneveld met zijn zege komt feliciteren. Binnenkort komen er ook bodywarmers, sweaters, polo's en T-shirts van de wereldkampioen op de markt. Het houdt maar niet op. Het is, zoals Van Barneveld het pleegt uit te drukken, `een gekkenhuis'. Zes dagen in de week geeft de Hagenaar demonstraties bij bedrijven en ondanks dat hij zijn prijs heeft verhoogd – 6.975 gulden voor een sessie van twee uur – is hij tot het einde van het jaar praktisch volgeboekt.

De Nederlandse Darts Federatie heeft 20.000 leden en dat is tweeduizend meer dan vorig jaar. Het aantal dartsspelers zal nog wel meer zijn gegroeid, maar dat is niet na te gaan omdat er in het hele land veel wilde competities zijn. Het bondsbureau aan de Haagse Hengelolaan wordt vooral overstelpt met vraag naar informatie van kinderen die in hun klas een spreekbeurt over darts willen houden. ,,Ik weet nu al dat we het maandag heel druk krijgen'', zegt penningmeester Helen Hofland voor de start van het toernooi in Eindhoven. ,,Vroeger hadden we het na een groot evenement juist rustiger, dan konden we alles een beetje gaan bijwerken. Dat is er nu niet meer bij.'' Met slechts twee mensen op kantoor kan de NDF het werk nauwelijks nog aan. ,,Maar je kan niet even een blik opentrekken, want je weet niet hoe lang dit gaat aanhouden.''

Het ziet er niet naar uit dat de interesse snel zal afnemen. De televisie draagt veel bij tot de populariteit van darts in Nederland. SBS6 zond van de Masters in Eindhoven liefst elf uur rechtstreeks op televisie uit. De commerciële zender heeft tegenwoordig ook een spelprogramma, Barney's darts show, waarin Van Barneveld zelf een bescheiden rol speelt. De meningen over het programma lopen sterk uiteen. Het programma geeft mensen de kans om het tegen hun held op te nemen. Die mogelijkheid is er ook tijdens bepaalde toernooien waarvoor iedereen zich kan inschrijven. Dan kan elke huis-tuin-en-keukendarter met een gunstige loting zo maar tegenover Van Barneveld komen te staan.

Dat is ook de kracht van darts. Velen dromen van een levensverhaal als dat van Barney. De postbode die miljonair wordt door heel goed met drie pijltjes overweg te kunnen en nooit meer een brief hoeft te bezorgen. Faam is dus heel dichtbij. Dat is ook te merken aan de berichten die Van Barneveld vooral via Internet krijgt toegestuurd. Naast bewonderaars die vertellen dat ze ook een bord hebben gekocht, zijn er ook mensen die de topdarter uitdagen. `Ik vind je een toffe peer, maar ik haal je zo in op de wereldranglijst.' En: `Hallo Raymond, mijn naam is Freddy de Vries uit Emmen. Ik daag je uit.' Zulke berichten zal tennisser Krajicek niet snel krijgen.

In Eindhoven zitten op de tweede dag 3.000 fans à raison van vijftien gulden op de tribunes. Meer mensen mogen er uit veiligheidsoverwegingen niet in. Zoals in het voetbal, tennis en paardensport al jaren gewoon is, zijn er voor het duurdere publiek speciale arrangementen te verkrijgen. Een tafel met tien stoelen vlak voor het podium kost voor twee dagen 4.500 gulden, inclusief een diner op zaterdagavond in gezelschap van de spelers. Maar er zijn niet veel pakken en stropdassen in de sporthal te bespeuren. Er blijken 22 tafels te zijn verkocht. Dat valt de organisatie wat tegen. ,,Het heeft tijd nodig'', verwacht Jenneke Sonneveld. Ze is de directrice van het detacheringsbedrijf Brandstaff, de hoofdsponsor van het toernooi én van Van Barneveld. ,,Voetbal is ook een volkssport, maar dat is toch geschikt gebleken om relaties te ontvangen.''

De meeste betrokkenen zijn geneigd om te verkondigen dat iedereen tegenwoordig darts speelt. Maar aan dat fabeltje wenst Hennie Nagtegaal, voorzitter van de NDF, niet mee te werken. Volgens haar hangen er thuis bij notarissen, advocaten en doktoren nog geen borden aan de muur. ,,Of ik moet me heel sterk vergissen'', aldus Nagtegaal. ,,Het is een sport van de middenklasse. Dat kan ook niet anders, want darts kruipt pas net een beetje uit de sfeer van drank en het café.''

Sonneveld: ,,We hebben er ook bewust voor gekozen om dit toernooi in een sporthal te houden. Van Barneveld is een uitstekend boegbeeld, maar dat kan je zeker niet van alle spelers zeggen. Het is maar goed dat niet iedereen in de spelerslounge kan kijken, want er wordt daar door sommigen heel flink gedronken.''

De directrice noemt Van Barneveld ,,een gouden vent''. Ze had niet kunnen dromen dat dit marketingproject zo'n succes zou opleveren. ,,Dit is niet te betalen.'' Waar de andere drie Nederlandse deelnemers – trambestuurder Co Stompé, Roland Scholten en de enige vrouw Francis Hoenselaar – in Eindhoven in de voorronde blijven steken, daar toont Van Barneveld wederom zijn klasse. Via zeges op de sterke Britten Ronnie Baxter, Colin Monk en in de finale Martin Adams (5-4) wordt hij hevig zwetend eerste. ,,Beter kan ik het me niet wensen'', aldus Sonneveld. Ze zocht mogelijkheden om haar bedrijf onder de aandacht te brengen en zag toevallig Van Barneveld op televisie zijn eerste Embassy-zege behalen. Ze sloten een driejarig contract dat de Haagse darter in totaal een miljoen gulden oplevert. Sinds zijn verbintenis met Brandstaff heeft het bedrijf vier keer zo veel aanmeldingen van technisch personeel gekregen. Sonneveld heeft zelf een dartsbord in huis. Ze bekent dat ze er nooit op speelt, haar kinderen wel. ,,Stiekem vinden ook directeuren darts heel leuk'', weet ze.

Dat ze Barney in hoge kringen wel kennen, blijkt uit het lintje dat hij vorige maand kreeg. Tientallen Nederlandse olympische kampioenen, hockeyers, roeiers en volleyballers, zijn niet geridderd, Van Barneveld wel. Hij vloog ook mee in een F16, een fan liet zijn beeltenis op zijn borst tatoeëren en hij werd ambassadeur van zijn geliefde ADO Den Haag. De voetbalclub trekt overigens gemiddeld per wedstrijd net zo veel toeschouwers als die er in Eindhoven bij het darts waren. Alleen zijn grote idool, Marco van Basten, heeft Van Barneveld nog steeds niet ontmoet.

Dat populariteit ook weleens minder plezierige kanten heeft, blijkt tijdens de Masters. Sommige supporters gedragen zich in Eindhoven onsportief door vervelende dingen te roepen als de tegenstanders van Van Barneveld aan het gooien zijn. De Engelse spelers zijn er zichtbaar boos over. Van Barneveld voelt zich verantwoordelijk voor het toernooi en spreekt het publiek tot twee keer toe bestraffend toe. Hij vraagt om respect voor zijn opponenten. Helemaal helpt het niet. Respect voor de winnaar is er in ieder geval wel. `Barney bedankt', galmt het door de hal na de laatste afgevuurde pijl.