`Een rustige, intelligente man'

De 41-jarige man die gisteren vermoedelijk een doek van Picasso in het Amsterdamse Stedelijk Museum beschadigde, liep gisteren met toestemming van het personeel van het Willem Arntsz Huis in Utrecht de kliniek uit.

De vermoedelijke dader van de aanslag op het schilderij `Vrouwelijk naakt voor tuin' van Picasso in het Amsterdamse Stedelijk Museum is al sinds de jaren zeventig op vrijwillige basis opgenomen in het Willem Arntsz Huis in het centrum van Utrecht. Hij bewoont daar zelfstandig een woning aan de overkant van de kliniek in het centrum van Utrecht.

De woordvoerder van de H.C. Rümke Groep, waaronder het pyschiatrisch ziekenhuis valt, omschrijft hem als een rustige en intelligente patiënt. Afgelopen vrijdag echter besloot een psychiater van de instelling een inbewaringstelling (ibs) aan te vragen bij de burgemeester van Utrecht, nadat de man medewerkers van de kliniek agressief had bejegend. De 41-jarige patiënt werd vervolgens korte tijd opgenomen in de separeercel van het Willem Arntsz Huis. Vervolgens kreeg hij gedurende het weekeinde, nog steeds onder het regime van de inbewaringstelling, van de behandelend psychiater meer vrijheden.

De patiënt is derhalve niet ontsnapt, onderstreept de woordvoerder, maar heeft met toestemming van het behandelend personeel in de gesloten inrichting de kliniek verlaten. Hij is op de trein naar Amsterdam gestapt en heeft daar vermoedelijk in het Stedelijk Museum het schilderij van Picasso bewerkt om vervolgens in het gebouw van dagblad De Telegraaf in Amsterdam-West van zijn daad te getuigen. Tegenover de politie van Amsterdam heeft hij overigens niet bekend. De man is inmiddels weer terug op de gesloten afdeling van het Willem Arntsz Huis in Utrecht. Hij valt daar nog steeds onder de inbewaringstelling.

Volgens directeur Rudio Fuchs van het Amsterdamse Stedelijk Museum is de man dezelfde als de man die in april 1990 `De Nachtwacht' van Rembrandt beschadigde met zwavelzuur. De man die destijds De Nachtwacht beschadigde, werd niet strafrechtelijk vervolgd, omdat justitie dacht dat hij meer gebaat was bij behandeling in een psychiatrisch ziekenhuis. De rechter oordeelde dat de man twee weken lang geen bezoek mocht brengen aan musea. De schade aan De Nachtwacht bleek mee te vallen, omdat alleen de vernislaag en niet de verflaag beschadigd raakte. Een bewaker bespoot het schilderij onmiddellijk met een middel dat de werking van het zuur tegen ging. De woordvoerder van de H.C. Rümke Groep zegt niet van dit verleden op de hoogte te zijn. Ook zegt de woordvoerder niets te weten van een kaping van een KLM-toestel in 1978, waar de man volgens De Telegraaf een aandeel in zou hebben gehad.

Een inbewaringstelling stelt inrichtingen in staat patiënten tegen hun wil op te nemen dan wel opgenomen patiënten onder dwang te behandelen. De maatregel wordt toegepast op mensen die een gevaar zijn voor zichzelf en of hun omgeving. Op verzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg zijn onlangs de mogelijkheden tot gedwongen opname verruimd.

Een inbewaringstelling moet niet worden verward met de maatregel van terbeschikkingstelling (tbs), die door rechters kan worden opgelegd aan daders van strafbare feiten die niet of minder toerekeningsvatbaar zijn verklaard. Juist gisteren ontsnapte uit het dr. F.S. Meijers Instituut in Utrecht, onderdeel van het Pieter Baan Centrum aldaar, een 21-jarige tbs-patiënt. Tijdens het luchten klom hij met grote snelheid over een muur en verdween. De politie heeft de man vooralsnog niet kunnen vinden.

Vorige week liep een 39-jarige tbs-patiënt weg uit de Van Mesdagkliniek in Groningen tijdens een verlof van een week met een vrouwelijke begeleider, nadat hij deze had aangerand. Donderdag meldde hij zich uit eigen beweging weer bij de kliniek. Het ministerie van Justitie stelt een onderzoek in naar het verlof, het derde interne onderzoek binnen een jaar. Er lopen nog onderzoeken naar drugssmokkel binnen de kliniek en vermeende seksuele relaties tussen vier medewerksters en enkele patiënten.