`DDR bestraalde gevangen dissidenten'

Het kamertje oogt als een eenvoudige fotostudio. Een stoel voor een wit scherm, grote lampen en een camera. Maar achter het scherm bevindt zich, verstopt achter een gordijn, een kastje met een merkwaardig apparaat. In dit kamertje in de Rudolf-Diener-Strasse in het vroegere Oost-Berlijn fotografeerde de Stasi, de veiligheidsdienst van de DDR, zijn gevangenen. Een paar frontale foto's, een paar en profil en soms ook nog een paar van de achterkant van het hoofd.

Wat de gefotografeerden, veelal dissidente kunstenaars en intellectuelen, niet wisten was dat ze tijdens de fotosessie blootstonden aan een hoge dosis röntgenstralen uit het apparaat achter het scherm. Dat zou althans volgens het Duitse weekblad Der Spiegel de verklaring zijn voor de dood aan bijzondere vormen van kanker van drie voormalige Stasi-gevangenen.

Na de val van de Muur werd de gevangenis in het complex van het ministerie voor Staatsveiligheid onderzocht. Er werden ondermeer foto's gemaakt van de studio met het röntgenapparaat. Toen het gebouw later nog eens aan grondig onderzoek werd onderworpen, bleek het apparaat verdwenen.

Volgens Stasi-chef Michael Trostorff zou het apparaat zijn gebruikt om Westerse pakketten voor de gevangenen door te lichten. Maar zoveel pakketten kwamen de Rudolf-Diener-Strasse niet binnen en de kans dat die ongeopend de gevangenen bereikten was uiterst klein. Bovendien blijkt de vakgroep Criminologie van de Von Humboldt universiteit in Oost-Berlijn over een uitgebreid dossier te beschikken over ,,vergiftiging'' door middel van radioactieve straling. Als een van de voordelen wordt genoemd de ,,grote mate van versluiering'', een soort moord op termijn waarbij al ,,tijdens de lange incubatietijd onherstelbare schade ontstaat''.