Stuurman van twintigduizend roeiers

Jeroen Duyster, stuurman van de Holland Acht bij de Olympische Spelen van '96 in Atlanta, is de nieuwe directeur van de roeibond. De nummer 9 van de gouden acht over een WK op de Bosbaan en de kunst van het snelle beslissen.

Vanaf de kant lijkt het zo makkelijk. Achterin de ranke boot meevaren, terwijl acht krachtpatsers – vier aan stuurboord en vier aan bakboord – twee kilometer lang het vuile, loodzware werk opknappen. De stuurman moet het niet van zijn spierkracht hebben, maar heeft vaak wel de sleutel tot succes in handen. De kleine man tegenover de slagroeier is het tactische meesterbrein of, als het misgaat, de schlemiel.

Jeroen Duyster kan er als stuurman van de gouden Holland Acht van meepraten. Neem de winnende olympische race op Lake Lanier, die 28ste juli van 1996 in Gainesville, Georgia. Met een wijze raad stuurde bondscoach René Mijnders zijn roeiers het water op. ,,Goed naar Jeroen luisteren en dan komt alles goed.'' Duyster: ,,Na de start kwamen we achter op de Duitsers. Dan denk je als stuurman, gaan wij nou zo langzaam, moeten we er achteraan of hebben ze zoveel gegeven dat ze straks wel zullen instorten. Nu praten we er al bijna twintig seconden over, in de race moet je meteen een beslissing nemen. Twijfelen mag niet; dat slaat terug op acht roeiers.

,,Ik kwam tot de conclusie dat ze te snel waren weggegaan, ik zag dat ze meer slagen maakten. Ik besloot om gewoon te blijven doen waar we mee bezig waren. We moesten hetzelfde tempo blijven varen en dan zouden we op de duizend meter weer naast de Duitsers liggen.'' Duyster had de juiste inschatting gemaakt. Halverwege de race had de Holland Acht de koploper bijgehaald om vervolgens op een voor het Nederlandse roeien historische zege af te stevenen.

,,Als stuurman heb je een enorme verantwoordelijkheid. Ik had te maken met mensen die alles in hun leven voor olympisch goud opzij hadden gezet. Als stuurman kun je dat in zes minuten verknallen.'' Een speciale band had Duyster met geen van zijn olympische makkers, in tegenstelling tot de stuurvrouw van de acht van Cambridge, die onlangs Oxford versloeg. Na de race was duidelijk te zien dat haar vriend zich onder de acht universiteitsroeiers bevond. ,,Als stuurman moet je nooit te veel met één roeier een band hebben'', zegt Duyster. ,,Je hebt ze alle acht hard nodig.''

De negende man van de Holland Acht besloot op het hoogtepunt van zijn carrière te stoppen. ,,Dat had ik me al lang voorgenomen. Ik wist van tevoren dat 28 juli de laatste dag zou zijn en dat daarna een nieuw leven zou beginnen. Volgens verwachting wonnen we goud. Je weet dat het nooit mooier kan worden en dan is het geen enkel probleem ermee te stoppen.''

Dat enkele andere roeiers uit die gouden ploeg onlangs terugkeerden in een nieuwe acht was voor Duyster geen reden zijn besluit te herzien. Zelfs al zou de huidige mannenacht volgend jaar op de Olympische Spelen in Sydney goud winnen, ,,de eerste keer is altijd mooier dan de tweede keer'', zegt de 32-jarige Duyster resoluut. ,,Anderen vinden het wel leuk om het nog een keer te proberen en dat moeten ze vooral doen, voor mij is het mooi geweest.'' Kan de acht van bondscoach Korzeniowski het succes van '96 kopiëren? ,,In de vier jaar voor de Spelen zijn wij steeds een stapje hoger gegaan, elk jaar hebben we een WK-finale gevaren. Die ervaring missen ze. Maar 't kan nog goedkomen.''

Begin dit jaar kwam bij een partijtje golf met Tjark de Vries, voorzitter van de Commissie Toproeien van de KNRB, de functie van directeur ter sprake. Erik Ruts zou in het voorjaar opstappen en of de post niks voor Duyster was, vroeg De Vries, die bij Laga in een vier met Duyster als stuurman ooit de Varsity won. ,,Aanvankelijk zei ik nee, maar toen ging ik toch weer twijfelen. Goud vond ik eigenlijk wel een mooie afsluiting.'' De band met zijn favoriete sport heeft Duyster nooit helemaal doorgesneden. Na zijn actieve periode bleef hij voorzitter van de atletencommissie binnen de bond. ,,Ik weet precies wat er speelt.'' Duyster zwichtte uiteindelijk en de roeiwereld reageerde enthousiast op zijn benoeming, die 15 juni ingaat. Voorlopig is hij nog financial controller bij United Telekabel in Amsterdam.

Parallellen tussen de functies van stuurman en directeur vindt Duyster vergezocht, maar hij erkent dat ze bestaan. ,,Je geeft roeiers zoveel vertrouwen dat ze niet achterom hoeven kijken. Ze vertrouwen blindelings op je. Als stuurman moet je aan zoveel dingen denken. Ervoor zorgen dat iedereen op tijd op de baan is, dat je op tijd met de boot aan de start ligt. Je moet ervoor zorgen dat het ongemerkt gladjes verloopt.''

Op dezelfde manier wil Duyster sturing geven aan de 23.000 leden tellende roeibond. Een van zijn ambities is een bijdrage leveren aan pogingen de WK roeien naar Nederland te halen, een doel dat verwezenlijkt kan worden nadat in maart 2002 de verbrede Bosbaan in gebruik is genomen. ,,Pas ergens tussen 2004 en 2008, vrees ik.'' Ook contact met roeiers is een prioriteit. ,,Als ik om acht uur 's ochtends op het bondsbureau begin en de roeiers komen om negen uur na de training van het water, dan zal ik regelmatig aan het vlot staan om te vragen hoe het gaat.''

En het toproeien mag dan de blikvanger van de roeisport zijn, er is meer, beseft de nieuwe directeur. ,,Het ondersteunen van de verenigingen is straks ook een groot deel van mijn werk. Het is niet zo dat ik me volledig op het toproeien richt omdat ik daar toevallig uit afkomstig ben. De bond bestaat grotendeels uit mensen die voor de lol roeien, in hun vrije tijd.''

Eerder dan zijn oude ploegmakkers uit de Holland Acht heeft Duyster zich gekwalificeerd voor de Olympische Spelen van 2000 in Sydney. Volgens zijn arbeidscontract wordt de directeur van de roeibond geacht daar aanwezig te zijn.