Tijdschriften en subsidie

Literair tijdschrift Maatstaf krijgt vanaf volgend jaar geen subsidie meer en Optima, Bzzlletin en Lust & Gratie moeten binnen anderhalf jaar beter worden om hun toelage niet te verliezen. Dat zijn de belangrijkste conclusies uit het Rapport Literaire Tijdschriften dat het Literair produktie- en vertalingenfonds deze week heeft uitgebracht. De Gids, De Revisor en Raster zijn de beste bladen. Zij krijgen niet alleen een standaardsubsidie, maar bovendien een extra premie. Daarmee wordt tweederde van het begrotingstekort van die tijdschriften door het produktiefonds aangevuld.

Maatstaf had bij de vorige beoordeling door het fonds al een waarschuwing gekregen, maar dat heeft volgens de tijdschriftencommissie van het fonds niet geholpen. `Van nieuw elan ten gevolge van redactionele vernieuwing is geen sprake. Eerder is er naar het oordeel van de commissie sprake van een blad dat ongeïnspireerd wordt gemaakt en vormgegeven.' Bovendien wekt een aantal nummers de indruk dat de redactie slechts de inhoud van de eigen brievenbus heeft afgedrukt.

Of de stopzetting van de subsidie ook het einde van Maatstaf bij uitgeverij De Arbeiderspers betekent, is niet duidelijk. Directeur Ronald Dietz laat via een woordvoerder weten dat hij het rapport nog niet heeft gelezen.

Bzzlletin is een van de tijdschriften die door de commissie in de zogenaamde `overgangsregeling' is geplaatst. Dat betekent dat de redactie anderhalf jaar de tijd heeft om het blad te verbeteren. Gebeurt dat niet, dan krijgt Bzzlletin geen geld meer. Het blad is volgens het rapport niet prikkelend genoeg, mist bijdragen van echte specialisten en heeft over het algemeen een te laag niveau. Eindredacteur Pieter de Nijs is onaangenaam verrast. ``Ik heb moeite met het rapport. Heel wat tijdschriften krijgen een veeg uit de pan: volgens mij klopt er iets niet met de criteria die het fonds hanteert. Men wil dat we veel nummers verkopen, maar de minst verkopende bladen krijgen de meeste steun. Juist in de laatste jaargang hebben wij een aantal goed verkopende nummers gemaakt. We proberen op allerlei manieren een breder publiek aan te spreken, bijvoorbeeld met een nummer over Slauerhoff bij de tentoonstelling in het Amsterdamse Scheepvaartmuseum. Dat kan variatie in de kwaliteit veroorzaken.''

Het fonds is ook slecht te spreken over het niveau van het geheel aan door vrouwen geschreven literatuur gewijde Lust & Gratie. De jaargang 1997 was al matig, en `ook in 1998 liet, ondanks de aanwezigheid van enkele goede bijdragen, de kwaliteit zeer te wensen over.' Hoofdredacteur Truusje van de Kamp is erg verbaasd over de kritiek. ``Ik ben helemaal perplex. Wij vinden juist dat het goed gaat. De nieuwe abonnees stromen wekelijks binnen. Wij hebben er veel aan gedaan om jonge schrijfsters aan te trekken die ons vroeger als te avantgardistisch zagen. De consequentie van meer debutanten in het blad is wel dat de kwaliteit minder gelijkmatig wordt.'' Voor uitgever Vassallucci is de subsidie een voorwaarde om door te gaan met het blad.

In het rapport wordt ook het gerenommeerde Tirade stevig bekritiseerd, al houdt het blad de komende drie jaar structurele financiële steun. Het is `een veel minder interessant tijdschrift dan het heel lang is geweest. Het blad lijkt sluipenderwijs aan kwaliteit in te boeten.' Gemma Nefkens van uitgeverij Van Oorschot kan weinig met de kritiek. ``Wat wordt er bedoeld met een blad dat aan kwaliteit lijkt in te boeten? Het is de vraag wat nog kwaliteit is en waar het een kwestie van smaak wordt. Tirade geeft veel aandacht aan beelende kunst, daar ligt misschien niet de hoofdbelangstelling van het produktiefonds.'' Nefkens is dan ook niet van plan de redactie van Tirade streng toe te spreken. ``Zolang wij zelf tevreden zijn, zie ik geen reden om iets te veranderen.''