`Slagkracht EU in crises vergroten'

Europese landen moeten hun politieke samenwerking op defensiegebied uitbreiden en zich concentreren op verbetering van hun strijdkrachten.

Dat is de kern van een gisteren gepubliceerd voorstel dat de Britse regering langs Europese hoofdsteden laat circuleren in de aanloop naar de Europese top in Keulen, op 3 en 4 juni.

,,Wij vinden dat de Europese Unie de capaciteit moet ontwikkelen om de politieke controle en strategische regie in handen te nemen over crisismanagement-operaties, zoals humanitaire en reddingstaken, vredeshandhaving en het afdwingen van vrede'', aldus het stuk dat gisteren werd gepresenteerd door minister van Buitenlandse Zaken Robin Cook en waaraan ook de Liberal Democrats hebben meegeschreven.

De EU-landen moeten daartoe niet alleen hun politieke besluitvorming tijdens crises verbeteren en toegang krijgen tot `militaire planning' en inlichtingen van de NAVO, maar vooral hun ,,eigen militaire capaciteiten versterken zowel voor gebruik in het verband van de NAVO als de EU''.

De Europese NAVO-landen zijn nu voor logistiek, vuursteun uit de lucht en satellietbeelden hoofdzakelijk op de Verenigde Staten aangewezen. Het Britse voorstel beoogt niet de oprichting van ,,een Europees leger'', dat een de NAVO ,,dupliceert'' of een ,,rivaal'' zou kunnen worden, zei Cook. ,,De NAVO blijft het vaste gesteente onder onze veiligheid.'' Wel moet de Europese defensiecapaciteit een ,,gelijkwaardige pilaar'' worden, zei hij.

De publicatie viel samen met de belofte van premier Blair, gisteren in Aken, om ,,voor eens en altijd'' een eind te maken aan de Britse ,,ambivalentie'' over Europa. ,,Halfhartige partners geven zelden leiding'', aldus Blair in de toespraak waarmee hij de Karel de Grote-prijs in ontvangst nam voor zijn inspanningen in het Noord-Ierse vredesproces. Blair zei ook dat `Kosovo' de laatste twijfel heeft weggenomen dat Europa zijn strijdkrachten moet moderniseren en dat de Europese defensie-industrie moet samenwerken.

Een vorig jaar gepubliceerde blauwdruk voor het herinrichten van de Britse strijdkrachten voor operaties binnen en buiten het NAVO-gebied, de Strategic Defence Review, kan volgens Cook dienen als voorbeeld voor de verbetering van de Europese defensie. Die blauwdruk omvat de aanschaf van meer (Amerikaanse) zware transportvliegtuigen en het opzetten van luchtmobiele brigades.

De samenwerking van de Europese defensie-industrie verloopt moeizaam. De ontwikkeling van een nieuwe Europees transportvliegtuig, de FLA, stagneert. Het Frans-Brits-Italiaans fregat Horizon is afgeblazen. En het mislukken van de fusie tussen British Aerospace en het Duitse DASA geldt ook als tegenslag.