ILAM ZAMBIA

Geen mens heeft zoveel voor de Afrikaanse muziek gedaan als de musicoloog Hugh Tracey (1903-'77). Hij trok met zijn mobiele `studio', twee kleine vrachtwagens plus nog een `bakkie' erachter, decennia lang door bijna heel Afrika en maakte duizenden live-opnamen. Sound of Africa, zijn grootse project, omvatte bij zijn dood maar liefst 210 lp's. Het Tracey-archief met alle opname-gegevens rust in de International Library of African Music (ILAM) in Grahamstone, Zuid-Afrika, die geleid wordt door Tracey's zoon Andrew.

De Utrechtse slagwerker Michael Baird nam in '97 een duik in dit archief en stelde er (voorlopig) vijf cd's uit samen waaronder een met muziek uit zijn geboorteland Zambia dat toen nog Noord Rhodesië heette.

Opvallend aan Kalimba & Kalumbu Songs, Northern Rhodesia 1952 & 1957 is de voortreffelijke geluidskwaliteit, zeker in aanmerking genomen dat de meeste opnamen met één microfoon in de openlucht werden gemaakt. Je waant je de troubadours met hun instrumenten daardoor bijna net zo dichtbij als Hugh Tracey ze moet hebben gevoeld.

De kalimba, een telg uit de mbira-familie, hier wijds `duimpiano' genoemd, bestaat uit een plankje met minstens acht metalen strips met daaronder een kalebas voor de resonantie. Het instrument wordt, in een wat rijkere uitvoering in heel Zuidoost-Afrika nog steeds bespeeld. De éénsnarige boogharp kalumbu daarentegen, die via Angola met succes naar Brazilië werd geëxporteerd en daar voortleeft als berimbau is in Afrika zelf zeldzaam geworden. Dat maakt deze opnamen extra interessant, althans voor mensen bij wie de liefde voor Afrika niet ophoudt bij hossen op een gratis zomerfestival.

Het inlegboekje bij deze cd oogt goed en is heel informatief en dat geldt ook voor de andere delen uit deze serie, met muziek uit o.a. Oeganda.

Kalimba & Kalumbu Songs, Northern Rhodesia 1952 & 1957 (Sharp wood Productions SWP 010/HT 04). Stichting SWP, Zilverstraat 9, 3511 VB Utrecht. Tel. (030) 2318339, e-mail: Baird www.swp-records.com.