Ongegeneerd gluren in Tilburgse huiskamers

Langs een verlichte huiskamer lopen, naar binnen gluren en fantaseren wat zich daar allemaal afspeelt. Wie is er heimelijk verliefd op wie? Waar gaan de slepende ruzies over? Eten ze worteltjes op vrijdag? Nooit zal de gluurder het weten en dat is misschien maar beter ook. In Brabant kun je dezer dagen gewoon aanbellen en bij de wildvreemde mensen aanschuiven. Het productiehuis Brabant organiseert een avondje theater in de huiskamers: Berichten van de straat. Het is het vervolg op Seul, eenzelfde project uit 1997 en 1995.

De toeschouwers worden in groepen verdeeld en met een plattegrond de wijken ingestuurd. Er zijn twee routes met vier verschillende toneelstukken. Ik volgde in Tilburg Route II. Huiskamertoneel, het is al vaker gedaan, maar het blijft spannend. Het spoorzoeken, de schoolreisjessfeer in de groep, de vreemde stad die langzaam donker wordt.

De plattegrond leidt ons naar een stille woonwijk aan de andere kant van het spoor. Aan de rand van een braakliggend terrein is een statribune voor een raam opgesteld. Over het veldje klinkt jazzmuziek. Aanbellen hoeft niet, we mogen door het raam gluren naar een danseres die in haar ondergoed angstig door de kamer danst. De danssolo van choreografe Pia Meuthen heet Stills. Danseres Ulrike Doszman weet met haar neurotische dans mooi het claustrofobische van het kleine kamertje te benadrukken. Twee keer stoot ze zich lelijk aan de stoel.

Ook bij het volgende toneelstuk, Crash, komen we het huis niet in want acteur Dimme Treurniet is de sleutel vergeten. Onder grote belangstelling van de buurt komt Treurniet aanscheuren in een Pontiac Grand Le Mans. Op spectaculaire wijze stopt hij precies één centimeter voor de bumper van een geparkeerde auto. De buurman kijkt bezorgd toe. Na dit huzarenstukje vecht de blonde reus luidkeels een ruzie uit met zijn vriendinnetje Ilse van Kemenade. Beiden spelen groot en breed. Het is onweerstaanbaar grappig en spannend. Straatruzie, net echt.

Regisseur Vergees heeft goed begrepen dat dit soort projecten vet en makkelijk theater vereist, net als op de jaarlijkse theaterkermis van De Parade. De bezoekers blijven maar even en zijn snel afgeleid, de aandacht moet meteen en stevig gegrepen worden.

Een paar straten verder staat een jaloersmakend mooi huis met een grote huiskamer. De kamer is vrijwel leeg. Mooi maar ongezellig. Acteur Dennis Coenen speelt Overlijdensbericht, een monoloog van Heiner Müller. Een modieus geklede man vertelt over zijn vrouw die zelfmoord heeft gepleegd in de keuken. Coenen speelt het koeltjes. Achterin kijkt regisseur Marcel Lenssen kritisch toe. Zijn benadering is juist verre van vet, eerder te onderkoeld.

Verreweg de beste voorstelling is Cement van Merel Beernink. De regisseuse baseerde haar stuk op de roman The Cement Garden van Ian McEwan. We komen in een vervuilde huiskamer. Achter het gordijn zit een klein meisje verborgen. Ze leest voor uit haar dagboek. Moeder is dood. Ze ligt in het tuinhuis te rotten. De kinderen hebben haar dood geheim gehouden. Zo beleven zij een paar losbandige weken, in afwachting van ontdekking.

De oudste twee hebben het huishouden overgenomen en spelen vader en moedertje. Zij stoeien intenser dan het een broer en een zus betaamt. Het meisje heeft een kort rokje en een strak hemd aan, de jongen heeft zich al weken niet gewassen. Wellustig snuift zijn zus zijn geur op. De lucht in de bedompte voorkamer zindert van verboden erotiek.

In het theater zou zo'n kort toneelstuk wegvallen, in de Tilburgse huiskamer valt het precies op zijn plaats. Regisseuse Beernink heeft de locatie optimaal benut. Extra knap is dat ze de tien, in ploegendienst spelende, kinderen tot geloofwaardig en spannend acteren heeft weten te brengen.

Het is inmiddels geheel duister geworden in Tilburg. De groep valt uiteen, Ik haast me naar het station en voel me een voyeur die voor het eerst van zijn leven geheel bevredigd is.

Voorstelling: Berichten van de straat: Theater in huiskamers (route II). Regie: Pia Meuthen, Merel Beernink, Hein Verhees, Marcel Lenssen. Spel: Ulrike Doszman, Marjolein Tabbers, Dimme Treurniet, Dennis Coenen e.a.. Gezien: 10/5 op locatie in Tilburg. Nog te zien in Eindhoven, Den Bosch, Bergeijk en Goes t/m 19/6.

Inl. (073) 612 55 79.