Elly Ameling blijkt ook als vertelster groots

In januari 1996 nam Elly Ameling als zangeres afscheid van het concertpodium. Sindsdien draagt zij haar grootse kwaliteiten als lied-interpretatrice over in diverse masterclasses, maar voor haar eigen vertolkingen moet worden uitgeweken naar de vele opnamen die zij gedurende haar veertigjarige loopbaan maakte.

Gisteravond maakte Ameling (66) als declamatrice een bescheiden rentree tijdens een door de Vriendenvereniging van het Concertgebouworkest georganiseerd concert in de Kleine Zaal van het Concertgebouw. En al zong zij vooralsnog geen noot, ook als declamatrice openbaarden zich in Les Chansons de Bilitis van Claude Debussy (in het arrangement van Rudolf Escher uit 1972) de karakteristieken die Ameling tot een van de grootste Nederlandse zangeressen van deze eeuw maken.

De twaalf gedragen, semi-klassieke en sensuele gedichten van Debussy's vriend en tijdgenoot Pierre Louys vergen voor adequate voorlezing een veelzijdig spectrum aan stemkleuren. Ameling betoonde zich hierin naar verwachting een optimaal fijnzinnig vertelster, die haar stem van sonore laagte naar ijle hoogte plooide naar de inhoud van de teksten.

Goede declamatie vereist eenzelfde interpretatieve onderbouwing en heldere dictie als zingen, zodat Amelings spreekkunst nostalgisch deed terugverlangen naar haar zangkunst. En hoewel niemand op een toegift had durven hopen, overtrof Ameling de stoutmoedigste verwachting en zong als toegift Debussy's Trois chansons de Bilitis op teksten uit dezelfde serie gedichten van Lous, oplettend en muzikaal bijgestaan door pianist Jeroen Sarphati.

Ameling bewees hier op onvergetelijke wijze dat de impact van een liedvertolking afhangt van muzikaliteit en tekstoverdracht en niet van een jeugdige stem. Veelkleurig klonk de bezongen liefdesgeschiedenis; intens en sensueel in Le chevelure, subtiel van dynamiek en met een robuuste laagte in Le tombeau des Naïades.

Een dergelijk hoogtepunt kan beter tot het laatst worden bewaard. De vertolking van Ravels Chansons Madécasses met bariton Romain Bischoff die volgde klonk wat mat en te weinig in balans met de instrumentale begeleiding. Maar zowel hier als ook in het Trio d'anches van Rudolf Escher en het Octet van Stravinsky, dat klonk onder de veelbewogen maar enigszins overbodig aandoende directie van Micha Hamel, bleek het een verhelderend genoegen musici uit het Concertgebouworkest in kamermuzikaal verband aan het werk te horen.

Concert: Elly Ameling (spreekstem), Romain Bischoff (bariton), Jeroen Sarphati (piano), leden van het Concertgebouworkest. Werken van Escher, Debussy, Ravel en Stravinsky. Gehoord: 11/5 Concertgebouw, Amsterdam.