Cuba hoopt op economische stimulans euro

Terwijl de de centrale bankiers van de eurozone zich zorgen maken over de dalende koers van de euro ten opzichte van de dollar, gaat Cuba vanaf 1 juli de euro als standaardmunt voor haar buitenlandse handel gebruiken.

Kerngegevens:

Niet alleen in Europa, maar ook in Cuba heeft een zekere euro-koorts toegeslagen nu de Centrale Bank van Cuba vanaf 1 juli de euro invoert als standaard betalingsmiddel voor haar buitenlandse handel.

,,De geboorte van de euro zal de hegemonie van de Amerikaanse dollar ondermijnen. En dat is goed voor de mensheid'', sprak de Cubaanse minister van Economische Zaken en Buitenlandse Handel, Jose Luis Rodriguez onlangs.

Het Cubaanse enthousiasme voor de euro is niet zo zeer ingegeven door idealistische motieven, maar door pragmatisme. Door het Amerikaanse economische embargo dat al sinds de Cubaanse revolutie van 1962 de buitenlandse handel van het Caraïbische eiland frustreert, kan Cuba amper handel drijven door een tekort aan harde valuta.

De Cubaanse president Fidel Castro heeft nu de euro omarmd als tegenpool van de dollar. Het volume van investeringen door Europese bedrijven op Cuba groeit snel. Drie van de vier belangrijkste handelspartners van Cuba komen uit de Europese Unie. Tien jaar nadat Fidel Castro de Cubaanse economie voorzichtig openstelde voor het internationale bedrijfsleven, is er voor meer dan acht miljard gulden in de Cubaanse economie geïnvesteerd, waarvan vier miljard het vorig jaar werd binnengehaald.

Desondanks groeit de economie van Cuba niet met de door de regering geplande snelheid. Voor het vorig jaar was een groei geraamd van 3,5 procent. Uiteindelijk kwam het groeicijfer op 1,2 procent uit.

Ondanks de sterk groeiende toeristenindustrie en de stijgende nikkel- en suikerproductie, steeg het Cubaanse handelstekort aanzienlijk, meldt een onderzoek van de Economische Commissie voor de Caraïben en Latijns-Amerika van de Verenigde Naties. ,,We zijn nog steeds ver verwijderd van het punt dat we in de behoeften van de bevolking kunnen voorzien'', aldus minister van Economische Zaken Rodriguez. Cuba moest volgens schattingen van het VN-rapport in 1998 voor ongeveer 1,5 miljard gulden voedsel importeren. Dat is evenveel als de toeristenindustie de Cubaanse economie vorig jaar aan harde valuta opleverde.

Na het ineenstorten van de Sovjet Unie in het begin van de jaren negentig, verdween voor Cuba, net als eerder voor de communistische zusterstaten Vietnam en Noord-Korea, de economische levensader. In 1993 daalde het bruto nationaal product van Cuba met 37 procent.

De euro moet nu het economisch herstel van het Caraïbisch eiland stimuleren. Omdat Cuba door het Amerikaanse embargo amper over dollars beschikt en de eigen peso niet convertibel is, moet het voor haar buitenlandse handel gebruik maken van in de wereldhandel minder gebruikelijke valuta's als de peseta. Hierdoor is het land relatief veel geld kwijt aan valuta-kosten en koersschommelingen.

Door de euro als standaardmunt voor al haar buitenlandse transacties in te voeren, worden volgens de Cubaanse regering deze nadelen grotendeels gecompenseerd. Ook de Cubaanse handel met Vietnam en Noord-Korea wordt in euro afgerekend.

Cuba hoopt ook dat de euro het land in staat stelt toegang te krijgen tot broodnodige kredieten tegen lagere rentetarieven. Ook verwacht het land grotere transparantie in prijzen. ,,Voor ons is de euro extreem belangrijk'', zegt directeur Ana Mari Nieto, die als directeur van de centrale bank aan het hoofd staat van het team dat met de planning van eurotransacties is belast. ,,Hoe meer we de euro kunnen gebruiken, des te beter het is.'' Volgens cijfers van de centrale bank nemen EU-landen 40 procent van Cuba's handel voor hun rekening. Italië en Spanje zijn de grootste investeerders, terwijl veel toeristen uit Frankrijk en Duitsland komen. De Cubaanse regering wil staatsbedrijven verplichten de euro te gebruiken waar dat maar mogelijk is.

Amerikaanse functionarissen zijn sceptisch over de voordelen van de euro voor de Cubaanse economie, omdat volgens hen de economie zonder hervormingen van het planmodel niet verbetert. Maar Europese diplomaten en zakenlieden menen dat de euro voordelen kan brengen. ,,De euro gaat niet alle kwalen van Cuba genezen, maar hij brengt ook geen schade toe. In feite zal hij goed doen als je weet dat hier alle kleine beetjes helpen'', aldus een Europese zakenman.

Toch blijft de dollar voor de gewone Cubanen van groot belang door de omvangrijke informele economie, waar de dollar als maatstaf geldt. Bovendien bestaan er nog geen eurobiljetten. Sinds 1993 is het bezit van dollars gelegaliseerd. Elementaire levensbehoeften, zoals wc-papier, zijn in de officiële Cubaanse supermarkten nauwelijks te koop. Dollarwinkels, die oorspronkelijk bedoeld voor toeristen, zijn wel rijk gevuld. Er kan echter alleen met dollars worden betaald. Veel Cubanen proberen dan ook op alle mogelijke manieren aan dollars te komen, bijvoorbeeld als taxi-chauffeur voor toeristen. Verder vullen veel Cubanen hun budget aan met maandelijkse giften van naar de VS gevluchtte familieleden. ,,We lezen alles over de euro, hoe mooi hij is en wat voor een uitdaging voor de dollar'', zegt huisvrouw Roberta Linares bij een dollarwinkel. ,,Maar dat is voor politici. Hier op straat overleeft niemand zonder dollars.'' (Reuters)