Analoge stuurman blijft aan wal

Soms droom ik van een solo-zeiltocht, maar ik zie op tegen de technische kennis die ik zal moeten vergaren. Zo heb ik eens dagenlang in de krochten van een GPS (Global Position System) gewroet, maar liep telkens vast in de gebruiksaanwijzing. En als er ergens een technische storing optreedt? Wat honderd procent zeker zal gebeuren, omdat ik nog nooit een zeiltocht zonder storing heb meegemaakt. Motor start niet, satellietontvanger blijft dagen zwart, dieptemeter consequent op nul, weerfax loopt vast, waterpomp kapot, accu leeg, computer crasht, zaklamp spoorloos. Misschien dat ik nog wel kan leren hoe een motor werkt. Maar dan. Zal ik ooit de geheimen van het boordsysteem leren ontsluieren? Zal ik een onwillige GPS weer aan de praat kunnen krijgen? De kapotte radar kunnen maken? Haperende communicatie-apparatuur naar mijn hand weten te zetten? Geen solo-tocht, luidt steevast mijn opgeluchte conclusie.

En het wordt alleen maar moeilijker zonder elektronica van wal te steken. Steeds compactere systemen, apparaten en snufjes verschijnen op de markt, die zich alle aanprijzen met termen als `bedieningsgemak' en `compactheid'. Een kleine greep uit het wijdlopende aanbod handzame hulpmiddelen, maar over gebruikersgemak in geval van storing doe ik geen uitspraak. Ik heb ze gloednieuw gezien, zonder haperingen.

Een handheld GPS is in zijn kleinste vorm een apparaatje met het uiterlijk en omvang van een mobiele telefoon. Nieuwste op dit gebied is de Magellan's MAP 410 GPS kaartplotter met ingebouwde database met steden, wegen én waterkaarten. Op weg naar uw boot kan deze GPS via een cassette rijks- en snelwegen weergeven, zodat u uw boot kunt vinden. Eenmaal aan boord verwisselt u de cassette voor de waterkaartenvariant. Heeft u ook nog de optionele MapSend cd-rom aangeschaft, dan kunt u gedetailleerde informatie downloaden met extra point of interest, zoals over wrakken op de zeebodem. De wegenversie geeft ook parken, toeristenattracties en op- en afritten aan. Met de standaard 4 AA batterijen werkt de MAP tot 12 uur. Er kunnen in totaal 500 waypoints (routemarkeringen) en 20 routes met elk 30 waypoints worden geprogrammeerd.

Zonder computerkennis kan bijna niet meer worden gezeild. FT NavVision is een onlangs in Nederland ontworpen software pakket dat de vertrouwde digitale meters grafisch op het computerscherm weergeeft. Volgens de uitvinder ervan, Wim Rij van Freetechnics, loop je in de nabije toekomst je boot op, klapt de laptop open, sluit hem aan op het boordsysteem ,,En je hebt alle gegevens, zoals snelheid over de grond, diepte, windsnelheid als meter op je scherm staan''. Eén van de grote voordelen, aldus Rij, is dat deze informatie terug te koppelen is naar Internet. ,,Bij de volgende Whitbread Race zullen we dan bijvoorbeeld de meters van de boten tegelijkertijd kunnen zien.'' En als de computer crasht, schakel je de backup in of je stelt de aloude meters weer in werking.

Turen naar de meters in slecht weer (als u buiten moet blijven en nog geen computerscherm met FT NavVision op het achterdek heeft) hoeft ook niet meer. Een zakformaat windmetertje, dat u om de nek kunt hangen en dat stoot-, water- en drijfvast is, geeft informatie over de windsnelheid en (gevoels)temperatuur in vele varianten: Celsius, Beaufort, mijlen, meter per seconde, et cetera. De geregistreerde gegevens worden in het geheugen opgeslagen, zodat je het ook als weervoorspeller kunt gebruiken. De Silva Windwatch is knalgeel, modern vormgegeven en sinds de introductie op de Op Pad Beurs begin dit jaar (het apparaat is voor vele sporten toepasbaar) volgens de importeur een groot succes. En de Alba Windwatch is nog op komst. Op de kleur na uiterlijk hetzelfde als het kleinere broertje, maar de Alba meet ook hoogte en luchtdruk. Daarmee is de Alba ook te gebruiken als barometer: het geeft een grafische presentatie van de luchtdrukontwikkeling gedurende de laatste zestien uur. Voor wie zich verveelt tijdens het zeilen en de actuele, hoogste en gemiddelde windsnelheid wil weten.

Iedereen heeft het wel eens gezien: man moet mast in, vrouw moet lier bedienen, maar komt kracht te kort. Gevolg: flinke discussie. De `Winchmaster' kan hier uitkomst bieden. Het is een Noorse uitvinding van een industrieel ontwerper die nog wel wilde zeilen, maar het trekken aan de lieren te veel vond. Het apparaat ziet er idioot uit: een soort föhn (slagroommixer is ook gehoord), van wit kunststof met wat kleurige stippen hier en daar. De Winchmaster wordt in plaats van de lierhandel op de lier gezet en met een druk op de knop in werking gezet. De reactiekracht komt op de hand van de bediener, maar stilhouden is nog altijd minder inspannend dan draaien (denk aan een boor). De winchmaster kan zowel links -als rechtsom draaien, en geeft met 24 kg kracht (240 Newton) een standaard lier 100 omwentelingen per minuut. Voor wie genoeg geld heeft, en weinig kracht; adviesprijs ƒ3.995

INFORMATIE

Magellan's MAP 410 GPS kaartplotter, met MapSend CD-rom, adviesprijs ƒ1.195. Importeur Holland Nautic Apeldoorn, 055-5412122.

FT NavVision is geschikt bij een NMEA 0183 output, modulair op te bouwen vanaf ƒ250 tot ƒ1.500 incl BTW. Demo cd-rom voor ƒ10 verkrijgbaar. Zie ook www.freetechnics.nl Inl: Freetechnics te Hazerswoude 01713-415189

Silva Windwatch adviesprijs ƒ290, Alba Windwatch ƒ499. Inl Homey inOisterwijk, 013-5282804. Zie ook Internet: www.silva.se

Winchmaster, adviesprijs ƒ3.995. Inl DSH Trading Hellevoetsluis, 0181-315656