Visumregeling is `wat krommig'

Etnische Albanezen uit Kosovo die langer dan drie jaar in Nederland verblijven moeten eerst een visum halen om in aanmerking te komen voor een definitieve verblijfsvergunning.

In de afgelopen acht jaar hebben enkele duizenden etnische Albanezen uit Kosovo asiel aangevraagd in Nederland. De immigratie- en naturalisatiedienst (IND) wees het asielverzoek meestal van de hand. De Albanezen gingen tegen die beslissing in beroep bij de rechter. Soms haalde dat wat uit, maar vaak ook niet.

Uitgeprocedeerde etnische Albanezen hoefden echter van het ministerie van Justitie Nederland niet te verlaten. Er werd een zogeheten uitstel van vertrek-beleid gevoerd. Met andere woorden: de etnische Albanezen werden in de wacht gezet in afwachting van de ontwikkelingen in Kosovo. Daardoor zitten velen van hen al langer dan drie jaar buiten hun schuld `in de procedure'.

Tot anderhalve maand geleden was het de vraag of zij in aanmerking kwamen voor het zogeheten driejarenbeleid. Dit geeft recht op een verblijfsvergunning als de procedure langer dan drie jaar duurt. Op 16 maart schrijft staatssecretaris Cohen (Justitie) aan de Tweede Kamer dat ,,de gehele periode sedert 25 april 1996 als relevant tijdsverloop in de zin van het driejarenbeleid zal worden beschouwd''. Cohen baseert zich daarbij op een uitspraak van de rechtseenheidskamer.

Maar de staatssecretaris maakt een foutje: de rechtseenheidskamer oordeelde juist dat ook de periode vóór 25 april 1996 ,,relevant tijdsverloop'' is. De woordvoerder van Cohen erkent de fout: etnische Albanezen komen sinds de brief van Cohen in aanmerking voor het driejarenbeleid, ook als zij vóór medio '96 in Nederland arriveerden. Zij kunnen dus op basis van dit beleid een definitieve verblijfsvergunning krijgen.

Maar dan dient zich een probleem aan. Sinds oktober is een machtiging voorlopig verblijf (mvv) verplicht voor mensen die langer dan drie maanden in Nederland willen blijven. De meeste asielzoekers die in aanmerking komen voor het driejarenbeleid hebben van deze mvv-plicht niet veel last: zij zitten nog in de procedure en kunnen een verblijfsvergunning krijgen zonder eerst een mvv aan te vragen.

Voor etnische Albanezen is de situatie vaak anders. Zij zijn uitgeprocedeerd en moeten daarom een nieuwe aanvraag indienen om aanspraak te kunnen maken op het driejarenbeleid. Voor deze nieuwe aanvraag is formeel gezien een mvv noodzakelijk. De immigratiedienst eist daarom van de etnische Albanezen dat zij eerst een mvv gaan halen. Omdat de ambassade in Belgrado geen optie is, mogen zij het visum ook aanvragen in een van de buurlanden (Hongarije of Kroatië). De aanvraag neemt enkele maanden in beslag.

Volgens een woordvoerder van Justitie ,,loopt de vrij nieuwe mvv-plicht een beetje door het driejarenbeleid heen''. Het is ,,onderwerp van studie'', omdat het ,,wat krommig'' is dat uitgeprocedeerden die wél in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning toch eerst terugmoeten voor een visum.

Een woordvoerder van het ministerie van Justitie benadrukt dat de etnische Albanezen sinds 21 april in aanmerking komen voor een tijdelijke verblijfsvergunning. ,,Daarnaast kunnen degenen die langer dan drie jaar in de procedure zijn een definitieve verblijfsvergunning krijgen, maar dan wel op basis van de voorwaarden die daaraan gesteld worden. Dat is niet anders dan voor andere asielzoekers.''