Stork dynamisch beheerder van Fokker-erfenis

Stork begint zich na de overname van een aantal Fokker-bedrijven nadrukkelijk te manifesteren in de luchtvaartindustrie. Tot tevredenheid van topman Aad Veenman.

Sinds een half jaar heeft Stork (machinebouw, componenten en hoogwaardige industriële dienstverlening) zijn activiteiten in de lucht- en ruimtevaartindustrie ondergebracht onder de naam Stork Aerospace. Daarmee is in feite afscheid genomen van Fokker Aviation, de naam waaronder Stork drie jaar geleden de rendabele Fokker-dochters onderbracht, die voor ruim een half miljard werden gekocht uit de failliete boedel van Fokker.

Niettemin benadrukt groepspresident Hans Berends van Loenen van Stork Aerospace met nadruk dat Stork met de naamswijziging geen afscheid heeft genomen van het industriële erfgoed van Fokker. Op zijn businesscard prijkt heel nadrukkelijk de handtekening van Anthony Fokker. Als hommage aan Nederlands enige vliegtuigbouwer van allure, hoewel de perceptie van Stork ten opzichte van deze industrie wat anders is dan die van het oude Fokker.

,,Je moet in deze industrie niet in alles de beste willen zijn'', zegt Berends van Loenen op het hoofdkantoor van Stork. ,,In de vroegere luchtvaartcluster in Nederland had Fokker een zeer dominante positie. Alles, van overheid, onderwijs tot toeleveranciers, was gericht op de vliegtuigen die Fokker bouwde. Wij zijn ons wat breder gaan oriënteren en hebben gemerkt dat de kennis die onze Fokker-bedrijven hebben heel bruikbaar is. Maar Fokker deed ook dingen die middelmatig waren, hoewel daar op zich alles bij elkaar toch een goed toestel uit voortkwam. Als Stork concentreren we ons op dingen waar Fokker heel goed in was, samengevoegd met de zaken waar wij zelf al goed in waren.''

Bestuursvoorzitter Aad Veenman van Stork knikt bevestigend. ,,De naam Fokker staat wereldwijd nog steeds garant voor innovatie, betrouwbaarheid etc. Dat ervaren wij nog dagelijks. De kwaliteit van de naam Fokker is eigenlijk dwars door het faillissement heen behouden gebleven. Onze vliegtuigbouwactiviteiten zijn daardoor aansprekend. We hebben bij Stork 13.000 medewerkers die zich bezig houden met hoogwaardige technische dienstverlening, van ingenieursbureaus tot het uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden. We hebben 7000 medewerkers die verbonden zijn aan activiteiten waarbij men ontwerpt,ontwikkelt en produceert. Maar om de buitenwereld duidelijk te maken wat Stork nu precies doet was in het verleden altijd een moeilijk verhaal. Maar die luchtvaartactiviteiten zijn voor de naamsbekendheid en het imago van Stork een prima zaak. Ook intern heeft het ons verrast wat de naam Fokker voor publiciteit trekt.''

Maar ook in financieel opzicht ziet Stork de aankoop van de Fokker-bedrijven als een uitstekende zaak. ,,Ik omarm onze luchtvaartactiviteiten'', zegt Veenman, ,,maar niet de bouw van complete vliegtuigen. Dat is een heel andere tak van sport.''

Met steun van de overheid heeft Stork zich na alle mislukte doorstartpogingen van Fokker ontwikkeld tot een toeleverancier voor de civiele en militaire vliegtuigindustrie. Tevens verzorgt Stork de logistieke ondersteuning en het onderhoud van de nog bestaande vloot van ongeveer 1100 Fokkker-vliegtuigen en militaire toestellen als de F16. De componenten voor de vliegtuigindustrie worden gemaakt op basis van de integrale Fokker-kennis om een compleet vliegtuig te bouwen. Tot tevredenheid van belangrijke klanten als Boeing, Airbus, Bombardier, Gulfstream, Lockheed Martin en Raytheon.

De totale activiteiten binnen de Aerospace groep leveren Stork een omzet op van meer dan een miljard gulden op een totale omzet van het concern van bijna vijf miljard. De winstgevendheid is zo mogelijk nog groter omdat Stork profiteert van 400 miljoen fiscaal compensabele verliezen van Fokker. Hetgeen Stork meekreeg van de overheid die na het faillissement van Fokker vreesde voor het grootste ontslagdrama uit de Nederlandse industrie en de rol van Stork gretig omarmde. Jan Hovers - de voormalige Stork-topman die commissaris was bij het oude Fokker - stond aan de basis van Fokker-Aviation, zijn opvolger Veenman bouwde de zaken verder uit.

Dat Stork Aerospace, internationaal nog maar een kleine speler in de luchtvaartindustrie, zo goed functioneert is een aangename verrassing voor Veenman. Zeker tegen de achtergrond dat het voor Stork de afgelopen jaren schaatsen op dun ijs is geweest gezien de talrijke doorstartpogingen van Fokker. Bij een doorstart van Fokker had Stork een aantal zaken die het bij de aankoop van Fokker-Aviation had verworven weer moeten afstaan. Dat hadden de curatoren van Fokker bij de deal met Stork vastgelegd. Maar na de stoet gegadigden die zonder succes een doorstart probeerden te bewerkstelligen, van Koreanen totRosen Jacobson, is het Veenmaan stilaan duidelijk geworden dat het idee een stille dood gestorven is.

Hoewel Stork nog steeds een `waakvlam-scenario' hanteert voor Rekkof (Fokker omgekeerd) van Jaap Rosen Jacobson. ,,In principe is het voor Stork nog steeds mogelijk Rekkof een aantal onderdelen te leveren die het nodig heeft om een doorstart te kunnen maken met Fokker. Alleen hebben we al maanden geen enkel signaal meer gehad van Rekkof'', zegt Veenman. ,,In onze productiefaciliteiten bereiden we ons daarom voor op andere programma`s. In een van de hallen waar vroeger Fokker-onderdelen werden gemaakt bouwen wij nu onderdelen voor anderen, ondermeer voor Airbus. In die zin zeg ik dat het voor Rekkof steeds lastiger wordt. Bovendien moet je rekening houden met het feit dat het ontwerp van Fokker jaar na jaar ouder wordt. Als je nu een Fokker vliegtuig zou willen maken heb je daar bijna een compleet nieuw ontwerp voor nodig. Naast het feit dat de hele toeleveringsketen weer op gang moet worden gebracht. Daaruit kun je op zijn zachtst gezegd de conclusie trekken dat een eventuele doorstart van Fokker steeds lastiger wordt.''