The Postman

In 1934 schreef James M. Cain een gaaf boekje, The Postman Always Rings Twice. Een zwerver in het Amerika van de crisisjaren valt binnen in een wegrestaurant en ziet daar de vrouw van de Griekse baas. Ze is, zegt ze zelf, een hellcat. Hij is op slag verloren.

Ze willen eerst weglopen, maar dat lijkt haar geen goed idee. Haar man moet eraan. Dat lukt, en ze komen er bij de rechter nog mee weg ook, al gaat het ten koste van hun vertrouwen in elkaars bedoelingen. Maar het is natuurlijk van meet af aan verdoemde liefde. Net als zij zich weer in zijn armen stort, krijgen ze een echt ongeluk en sterft de vrouw. Omdat het de tweede keer is dat deze zwerver bij een dodelijk ongeluk betrokken is, wordt hij nu wel veroordeeld.

Zo evident bruikbaar was dit verhaal — lust, moord, geld en dat allemaal in een dichtgeknoopte plot — dat er in drie landen vier filmversies van zijn gemaakt. De laatste dateert uit 1981, regisseur Bob Rafelson, van wie het pronkstuk Five easy Pieces is. Het scenario is van David Mamet, die onder meer Glengarry Glenn Ross schreef. Hoofdrollen zijn voor Jack Nicholson en Jessica Lange, die helemaal aan mijn sloerie-beeld voldoet. En omdat deze versie uit 1981 is, hoefde Rafelson zich niet in te houden als het om seksscènes gaat (aan de andere kant, in het boek wordt de seks meestal afgedaan in drie woorden: I had her, met als een enkele keer de toegift dat hij tot bloedens toe in haar lip bijt).

Wat is hier mis gegaan?

De meeste onderdelen uit Cains verhaal zijn in de film terechtgekomen, alleen de motor ontbreekt: en dat is armoede. Of liever, de angst van de vrouw daarvoor. Zij is met die afzichtelijke Griek getrouwd om aan de armoede te ontkomen, wil niet weglopen met de zwerver omdat ze bang is dan weer arm te worden. En dus is er maar één oplossing, de Griek moet dood.

De film doet daar niets mee. Jessica Lange is wel een slons, maar niet slecht genoeg. Ze houdt echt van Jack en niet van haar Griek. Jack Nicholson is degene die de slechte initiatieven neemt. Maar hij heeft geen ander motief dan dat Jessica wel een lekker ding is. Dat is veel te saai. Vanavond valt een les te leren voor scenarioschrijvers: Een goede vrouw maakt nog geen goede film.

The Postman Always Rings Twice (Bob Rafelson, 1981, VS), RTL5, 20.30-22.45u.