NAC moet blijven, Sparta mag weg

NAC wil wel in de eredivisie blijven, de meeste Spartanen niet meer. Getuige de gedrevenheid blijft NAC voor zijn laatste kansen vechten. Aangemoedigd door zijn immer fanatieke en luidruchtige aanhang wenst NAC niet onder te gaan in de misère van de eerste divisie. Met nog twee wedstrijden te spelen dreigt nog altijd rechtstreekse degradatie, maar na de 5-0 tegen Sparta, de eerste thuisoverwinning sinds 17 oktober vorig jaar, is de Bredase ploeg klaar voor een succesvolle reddingsactie.

Heel anders is het met Sparta gesteld. Niets, maar dan ook helemaal niets wijst er op dat de Rotterdamse voetballers willen ontkomen aan degradatie. Ze voetballen niet meer, ze vechten niet meer, ze hopen niet meer. Met zo'n schrikbarend tekort aan kwaliteit en mentaliteit heeft Sparta niets te zoeken in de hoogste klasse. Dat de club historische waarde heeft en nog nooit uit de hoogste klasse degradeerde, is niet van belang. Voor museumstukken is geen plaats in het commerciële voetbal.

Negen doelpunten incasseerde Sparta in de laatste twee wedstrijden. Het hadden er even goed twintig kunnen zijn. Zeker gezien het armetierige spel en vooral de nerveuze wijze waarop Sparta zaterdagavond tegen NEC verdedigde, had een 10-0 nederlaag in Breda niet misstaan. De hulpeloosheid die trainer Everse na afloop uitstraalde, zegt voldoende. Zelfs de trainer, die halverwege het seizoen Van der Zee mocht aflossen, heeft geen hoop meer. Hij weet het niet meer, hij heeft geen geen enkele invloed meer.

Toch staat Sparta er met de wedstrijden tegen Fortuna (thuis) en Heerenveen (uit) in puntenaantal beter voor dan NAC, dat nog duels met Twente (uit) en Ajax (thuis) wacht. Maar wie de laatste wedstrijden van Sparta – en zeker die van zaterdag tegen NAC – heeft gezien rest maar een conclusie: Sparta moet degraderen. Hoeveel hartzeer het de handvol oude en trouwe supporters ook doet, de voetballers die de 111 jaar oude club dienen verdienen niet meer.

En NAC dan? Dat heeft nog een grote aanhang die zich nooit gewonnen geeft. Het `avondje-NAC' mag dan niet meer zo feestelijk zijn als in het stadion aan de Beatrixstraat, in het nieuwe stadion dat naar de geest van de commerciële tijd naar een fotorolletje is genoemd schreeuwen en zingen de jongens er nog onophoudelijk op los. Met zo'n schare getrouwen achter je, voel je je als voetballer en trainer wel verplicht in de eredivisie te blijven. De kwaliteit van de meeste spelers is weliswaar niet (meer) van hoog niveau, maar de wil om te winnen is er nog – zeker wanneer degradatie dreigt.

Sinds eerst trainer Neumann en toen zijn opvolger Spelbos zijn verdwenen en nu Zwamborn (gesteund door technisch directeur Rab) vanaf 4 april de leiding heeft, gaat het langzaam beter met NAC. Heel langzaam, want ook onder Zwamborn won de ploeg tot zaterdag nog nooit. Viermaal speelde NAC gelijk (tegen Willem II, Roda JC, Feyenoord en MVV), tegen clubs die volgend jaar op Europees niveau actief zijn. Dat was al heel wat.

Waar het aan lag dat NAC na vijf seizoenen rond de tiende plaats te hebben gebivakkeerd, zo slecht presteerde? Is het toeval dat NAC in aanzien daalde, nadat manager Vreijsen ontslag nam en een man uit de voetbalvreemde hockeywereld, oud-bondscoach Oltmans, algemeen directeur, in dienst nam? Nee. In Breda werd Vreijsen op handen gedragen, een echte Bredanaar, ex-speler met een iets te zakelijke toets, maar met gevoel voor voetbal in het algemeen en NAC in het bijzonder.

NAC, dat een paar jaar geleden nog aan Europees voetbal dacht, is nu een noodlijdende club. Te veel spelers verkocht, te veel verkeerde spelers gekocht. NAC daalde af naar het niveau van een club die de jeugdspelers niet meer koestert en zich verlaagt met te oude en elders gesjeesde voetballers en met huurlingen. Een beetje het niveau van eerstedivisieclubs, zoals FC Den Bosch. De leiding van NAC heeft een grote schoonmaak aangekondigd: de oudjes Bosz, Gaasbeek en Feskens moeten weg, MacDonald, Milicic, Atmodikoro en Zefilino mogen weg, doelman Karelse wil weg. Daarnaast hoopt NAC zich financieel te redden dankzij een gemeentelijke subsidie van 10,8 miljoen gulden. De begroting van zestien miljoen gulden, blijkt al jaren onhaalbaar.

Vorig jaar redde de huurling Bogdanovic, een veel te goede voetballer voor de Nederlandse competitie, NAC uit de nood. Dit jaar moet Archil Arveladze het doen. De tweelingbroer van Ajacied Shota is een fantastische voetballer, maar net als zijn broer is hij vaak geblesseerd, ziek, zwak of misselijk. Zaterdag scoorde hij driemaal zeer fraai (tweemaal voor de rust en éénmaal erna) en had hij er nog drie kunnen maken. Stewart scoorde 4-0, invaller Van der Weert 5-0. Samen met Schreuder, Stewart en Shoukov vormt Arveladze het hart van de ploeg. Gevreesd wordt in Breda dat wanneer deze spelers vertrekken ook de ziel uit de ploeg verdwijnt. NAC moet maar in de eredivisie blijven. Zo hoort het ook.