De cimbalon

,,Wat ik graag wil laten horen is dat de cimbaal een compleet instrument is, percussief, melodisch en harmonisch, en voor meer geschikt dan alleen zigeunermuziek. Ik heb voor de jazz gekozen omdat ik er aanleg voor heb en omdat de manier van studeren daar lijkt op wat ik gewend was: je luistert naar iets en gaat er op je gehoor onmiddellijk iets mee doen.''

Marius Preda (Boekarest 1977) begon op de grote `Hongaarse' cimbalon en trad in Roemenië al regelmatig op toen panfluitist Nicolai Pirvu hem op zijn 16de naar Nederland haalde om in zijn orkest accordeon te spelen. Preda ontdekte de jazz, nam vibrafoonlessen bij Frits Landesbergen en studeert volgend jaar af op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Op cimbalon speelde hij als baroksolist bij het Combattimento Consort Amsterdam en maakte hij onlangs zijn eerste cd met stukken van o.a. Miles Davis en Duke Ellington. De komende dagen is hij één van de negen `hakkebordisten' op het Internationaal Cimbalon Festival in Utrecht, Turnhout en Gent.

,,Op mijn vierde kreeg ik van mijn oma van vaders kant een cimbalon cadeau, geen kinderinstrument maar een grote met 130 snaren. Mijn vader was er op dat moment op tegen omdat hij liever had dat ik net als hij accordeon zou gaan spelen. Maar mijn oma scheen in mijn ogen gelezen te hebben dat ik een groot cimbalist zou worden. Ze was een van de Baraulea's, een bekende muzikantenfamilie in Roemenië. Platen hebben ze nooit gemaakt, want dat kon niet in die tijd omdat zigeunermuziek niet werd gerekend tot de Roemeense cultuur.

,,Ik heb dus een zigeunerachtergrond al spreek ik net als mijn ouders geen Roma, wat ik wel jammer vind. Ik heb ook veel zigeunermuziek gespeeld, maar raakte steeds ontevredener met de beperktheid van die traditie. De musici spelen allemaal hetzelfde: een virtuoze solo-cadens vooraf, dan de melodie en vervolgens een opbouw naar steeds sneller en sneller. Ook met de mentaliteit van veel zigeuners heb ik moeite. In plaats van tienduizend gulden te investeren in een nieuw instrument geven ze liever een groot feest voor de hele familie. Ook op dat punt zijn zigeuners moeilijk te veranderen. Het resultaat is dat ze vaak op oude rommel spelen.

,,Voor ik hier kwam wist ik helemaal niets van jazz, omdat je die muziek in Roemenië nooit hoorde of zag. Het idee om de vibrafoon er bij te nemen kwam van de bassist met wie ik in het orkest van Nicolai Pirvu speelde. Daarna kwam als vanzelf de piano er bij. Ik studeer veel: een uur accordeon, een à twee uur cimbalon en vibrafoon, drie à vier uur piano per dag, dat is mijn gewone schema.

,,Door mijn vibrafoon- en pianostudie heeft mijn muziek zich verbreed, ook op de cimbalon. Ik speel nog steeds Roemeense en zigeunermuziek, maar ook klassiek en steeds meer jazz. Ik had in Roemenië carrière kunnen maken, maar ben hier gewend geraakt en krijg binnenkort de Nederlandse nationaliteit. Ik hoef niet naar Amerika, maar wil vanuit Europa een eigen publiek opbouwen met wat ik het liefst wil zijn: de eerste jazzcimbalist van de wereld.''

Int. Cimbalon Festival: 11/5 Vredenburg Utrecht; 12/5 De Warande Turnhout (B); 14/5 Gele Zaal Gent (B). Cd Marius Preda Kwartet binnenkort bij Munich Records.