REGENVAL EN DROOGTE IN ZWITSERSE ALPEN WORDEN EXTREMER

In de afgelopen eeuw is de gemiddelde temperatuur op aarde ongeveer 0,7° Celsius gestegen, maar in Zwitserland is in die periode een dubbel zo grote stijging geconstateerd. Mede om die reden is het alpiene gebied bijzonder interessant voor meteorologen die veranderingen in klimaatfactoren op het spoor willen komen. Martine Rebetez, een onderzoekster van het Swiss Federal Institute for Forest, Snow and Landscape Research in Lausanne, heeft een opmerkelijke trend gevonden in de perioden van langdurige droogte: in het zuidelijk deel van Zwitserland zijn hun duur en frequentie toegenomen.

Rebetez analyseerde twee reeksen van neerslagmetingen die sinds 1900 waren verricht in Locarno en Lugano, in het zuidelijke Kanton Ticino. Dit kanton is wat de jaarlijkse neerslag betreft een gebied van uitersten. Het behoort niet alleen tot de natste gebieden van Zwitserland, maar ook van het gehele Alpengebied. De meeste regen valt er tussen april en oktober, hoofdzakelijk in de vorm van zware buien. Aan de andere kant valt er in deze streek in januari vrijwel geen neerslag, waardoor dit gebied dan tot de droogste van zowel heel Zwitserland als het gehele Alpengebied behoort.

Rebetez beschouwde een droge periode enigszins arbitrair als een periode van minstens 60 dagen met in totaal hooguit 10 millimeter neerslag. Zij vond zo dat in de loop van deze eeuw op beide meetstations zowel de frequentie als de duur van zulke droge perioden is toegenomen. Opmerkelijk is dat er vooral veel en langdurige droogteperioden waren na ongeveer 1980 en in de jaren veertig, samenvallend met de twee warmste decennia van deze eeuw in Zwitserland. Opmerkelijk is verder dat de gemiddelde hoeveelheid neerslag, per seizoen of per jaar, sinds 1900 niet is veranderd (Geophysical Research Letters 26, no. 6).

Twee jaar geleden hadden Rebetez en haar collega's uit de neerslagmetingen afgeleid dat de frequentie van de perioden met zeer zware regenval in dit gebied in de tweede helft van de twintigste eeuw is toegenomen. Zulke zware regenval had in 1993 in het Alpengebied tot verwoestende modderstromen geleid. De relatief sterke stijging van de gemiddelde temperatuur in Zwitserland blijkt dus gepaard te gaan met een toename van zowel de frequentie van zware regenval als met die van extreme droogten. Deze versterking van extreme weerssituaties is in overeenstemming met wat computermodellen voorspellen bij het toenemen van de gemiddelde temperatuur op aarde, al dan niet als gevolg van menselijke activiteiten.

(George Beekman)