Groei en waarde

Beleggers mogen door de golven van de conjunctuur heen een wisselend oordeel hebben over cyclische aandelen, maar bestuurders van beursfondsen vinden de term `cyclisch' niet prettig. Een fonds dat cyclisch is, is conjunctuurgevoelig en heeft daarom een onvoorspelbare winstontwikkeling. En een onvoorspelbare winstontwikkeling wordt doorgaans bestraft met een lage koers-winstverhouding: hoe minder zeker toekomstige winsten zijn, hoe minder ze kunnen worden verdisconteerd in de koers.

Omdat een hoge koers in het bedrijfsbelang is, voor het aantrekken van nieuw kapitaal, het doen van overnames tegen gunstige voorwaarden, of simpelweg de waarde van de optieregelingen van de toplieden, streven de meeste concerns naar een zo regelmatig en voorspelbaar mogelijke ontwikkeling van de winst per aandeel.

En dus proberen van oudsher cyclische bedrijven, zoals DSM in de chemiesector, zich van de meest conjunctuurgevoelige bedrijfsonderdelen te ontdoen of streven ze ernaar deze activiteiten een minder grote weging in de totale activiteiten van het bedrijf te geven. Of er worden voorzieningen genomen en reserves aangelegd in goede jaren, die vrijvallen in slechtere jaren zodat de winstontwikkeling wordt gladgestreken.

Maar de cyclische activiteiten zelf zullen er altijd blijven, en cyclische aandelen dus ook. En zo slecht is dat niet. Uit overwegingen van spreiding van risico en rendement zouden fondsbeheerders en particuliere beleggers blij moeten zijn dat de eenvormigheid niet zegeviert op de beurs. Zo zijn beleggers de laatste maanden massaal geswitched van growth-aandelen (waarvan de structurele winstontwikkeling hoog is) naar value-aandelen (waarvan de waardering op de beurs laag is). De zakenbank Morgan Stanley houdt growth-indices en value-indices bij, en die voor de Nederlandse aandelenmarkt zijn veelzeggend. Sinds begin dit jaar daalden growth-aandelen met gemiddeld 8,7 procent, terwijl value-aandelen juist met 24,2 procent in waarde stegen.

De ommekeer van growth naar value heeft zich vooral de afgelopen twee maanden voltrokken, op basis van de anticipatie van grote beleggers op een sneller dan verwacht herstel van de wereldeconomie en grondstoffenprijzen. Ook in de afgelopen week deden value-beleggers zeer goede zaken. Verpakker Van Leer begon de week met een lage koers-winstverhouding van 8,4, totdat het concern bekendmaakte dat het Finse Huhtamäki een bod wil doen op de aandelen.

Het resultaat: een koersstijging van 54 procent over de week. DSM, dat al een forse koerssprong achter de rug had, begon de week met een koers-winstverhouding van 7,5. Het aandeel voegde een kleine twintig procent toe in de afgelopen week.

Hét growth-aandeel van de afgelopen jaren is Aegon. Dat begon het jaar op een koers-winstverhouding van ver in de veertig. Sindsdien ging er tot eind april al ruim 15 procent van de koers af, en de afgelopen week nóg eens 8 procent. Niet-cyclisch zijn heeft af en toe zijn nadelen.