De tijd van Kohl

HELMUT KOHL HEEFT de verkiezingen verloren, maar als politicus en staatsman is hij niet verslagen. In een vraaggesprek met deze krant pleitte hij deze week voor toelating van de Balkanlanden, inclusief Servië, tot de Europese Unie, omdat anders een vreedzame ontwikkeling in die regio was uitgesloten, zette hij Tony Blair neer als een man die de mantel van mr. Europe niet paste en noemde hij het een schandaal dat de Unie de kandidaat-lidstaten in Oost-Europa liet wachten totdat zij zelf haar financiën op orde heeft.

Kohls opmerkingen passen in het perspectief van het Europese Huis, architectuur die vaak is afgedaan als gedachtespinsel, maar die voor de voormalige kanselier onvermijdelijke werkelijkheid is gebleven.

Natuurlijk, Kohl is te lang praktiserend politicus geweest om de verantwoordelijkheid voor wat er is misgegaan, te ontlopen. Maar zijn pleidooi dat de Balkanlanden, Servië incluis, een oeroude Europese traditie kennen en daarom in de Unie thuishoren, getuigt van verbeeldingskracht in een tijd waarin de verlies- en winstrekening het beleid dicteert. Kohl roemde de Europese Unie als buffer tegen oorlog. Hij werd uitgelachen. Oorlog is er nu. Op de Balkan.

KOHLS KTITIEK op Blair is ingegeven door onvrede over de Agenda 2000. In navolging van Margaret Thatcher vocht Blair op de top in Berlijn zonder scrupules voor het Britse belang. Duitsland betaalt opnieuw het gelag. Ook onder Kohl was dat zo. Maar Blair heeft in Kohls ogen daarmee wel zijn claim op het politieke en morele leiderschap in Europa verspeeld.

Kohls hoop is gevestigd op de jongeren in Europa wier bereidheid om offers te brengen volgens hem groter is dan men geneigd is te denken. De nieuwe bewindvoerders in Duitsland hadden afstand genomen van Kohls toekomstbeeld. Zij verklaarden het verenigd Europa tot feit waarover niet meer hoefde te worden gediscussieerd. Maar Europa is lang niet af en offers zullen nodig zijn. Helmut Kohl is nog steeds van deze tijd.