Pil kan injectie met insuline gaan vervangen

Mensen met suikerziekte die zich nu dagelijks meerdere keren met insuline moeten injecteren kunnen misschien over enkele jaren volstaan met het slikken van een pil.

Onderzoekers van researchlaboratoria van het farmaceutische bedrijf Merck, Sharpe & Dohme en van het Karolinska Institute in Stockholm melden in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Science dat vandaag verschijnt de ontdekking van een eenvoudig chemisch molecuul dat net zo werkt als het eiwit insuline.

Het middel lijkt zowel geschikt zijn voor type-I-diabetici die zelf geen insuline produceren, als voor type-II-diabetici (ouderdomsdiabetes) waarbij het lichaam niet meer goed op insuline reageert. Als insuline in een pil wordt geslikt, wordt het in het maagdarmkanaal verteerd tot brokstukken die geen insuline-eigenschappen meer bezitten.

De stof, die voorlopig de prozaïsche naam L-783.281 draagt, is tot dusverre getest bij muizen die door hun genetische aanleg suikerziekte krijgen. Het molecuul beïnvloedt in de proefdieren geen andere stofwisselingsprocessen dan de glucosevoorziening van de cel die insuline normaal gesproken verzorgt. Als de stof of varianten daarvan bij verdere dierproeven veilig blijken te zijn kunnen de eerste experimenten met mensen beginnen.

De nu gevonden verbinding is afkomstig uit een schimmel (Pseudomassaria sp) die jaren geleden werd verzameld op een boomblad in het oerwoud nabij Kinshasa in wat tot enkele jaren geleden Zaïre heette, maar wat nu weer Congo heet. De Merck-onderzoekers die gericht op zoek waren naar een klein molecuul dat insuline nadoet hadden een cellijn van hamster-eicellen (een in het lab veelgebruikte zoogdiercel) genetisch zo veranderd dat de cellen veel insulinereceptor op zijn celwand maakt.

De insulinereceptor is een eiwit waar insuline van nature aan bindt, waarna de cel glucose uit het bloed opneemt en verwerkt.

Bij een massale screening van 50.000 mengsels werd ook een extract van de schimmel aan de cellijn blootgesteld. Eén component in het schimmelextract bleek uiteindelijk verantwoordelijk voor de receptoractivatie.