NAVO-Rusland: principeakkoord

De zeven rijkste industrielanden en Rusland zijn het gisteren tijdens spoedberaad in Bonn eens geworden over algemene uitgangspunten voor een politieke oplossing van de Kosovo-crisis.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7 en Rusland werden het onder meer eens over de legering van een internationale troepenmacht in Kosovo, na de terugtrekking van de Joegoslavische en Servische troepen. De Amerikaanse president Clinton verwelkomde Ruslands eerste publiekelijke instemming met zo'n vredesmacht als een ,,opmerkelijke stap vooruit''. De secretarissen-generaal van de NAVO en de Verenigde Naties, Solana en Annan, lieten zich in dezelfde bewoordingen uit. ,,De Russen zijn aan boord'', zei de Amerikaanse minister Albright. Joegoslavië heeft nog niet gereageerd op het akkoord.

Rusland stemde gisteren na tweeëneenhalf uur vergaderen in met een ,,effectieve internationale civiele en veiligheidsaanwezigheid'' gesteund door de VN. Maar de kloof tussen de NAVO-landen en Rusland over de samenstelling van een internationale vredesmacht, die onder meer de vluchtelingen moet beschermen bij hun terugkeer, is niet verkleind. Terwijl de Amerikaanse en Britse ministers Albright en Cook volhielden dat de NAVO ,,de kern'' van de vredesmacht moet vormen, zei hun Russische collega Ivanov dat de vredesmacht geen NAVO-troepen kan bevatten als Belgrado dat niet wil. ,,Het is voorbarig te reppen van een doorbraak, maar we kunnen wel spreken van een stap vooruit'', zei Ivanov. Rusland eist voorts nog steeds – vergeefs – stopzetting van de NAVO-bombardementen. Clinton onderstreepte gisteren dat de luchtaanvallen onverminderd doorgaan.

De zeven overeengekomen principes van de G8 herbevestigen grotendeels de eisen van de NAVO. De ministers willen een onmiddellijke en aanwijsbare beëindiging van het geweld en de onderdrukking in Kosovo, de terugtrekking van militaire, politie- en paramilitaire strijdkrachten uit Kosovo, de terugkeer van de vluchtelingen en toegang voor hulporganisaties. Zij willen tevens de instelling, door de Veiligheidsraad, van een interim-bestuur in Kosovo, dat de omstandigheden voor een vreedzaam en normaal leven voor alle inwoners moet garanderen.

De G8 meent voorts dat een `interim-politiek raamwerk' moet voorzien in een substantieel zelfbestuur voor Kososo. Daarbij moet rekening worden gehouden met de akkoorden van Rambouillet en met de soevereiniteit en territoriale integriteit van Joegoslavië en andere landen in de regio. Het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK moet worden ontwapend.

De landen van de G8 willen nu de komende dagen een resolutie van de VN-Veiligheidsraad opstellen en concrete stappen voor een politieke oplossing uitstippelen. Zij willen dit doen in overleg met China, dat niet tot de G8 behoort, maar wel tot de vijf vaste V-raadsleden met vetorecht.

Na afloop zeiden de Westerse en Russische ministers van weerskanten dat er nog grote meningsverschillen bestaan, vooral over de aard van vredesmacht. De Joegoslavische president Miloševic verzet zich tegen een `bezetting' door een gewapende internationale troepenmacht. Het Westen wil een geloofwaardige en robuuste macht met `echte tanden', zoals de Britse minister Cook zei. Dit betekent deelname van de NAVO-landen die nu de bombardementen uitvoeren, en daarnaast bijvoorbeeld Rusland en de Oekraïne.

De Joegoslavische regering heeft gisteren ingestemd met een humanitaire missie van de VN. Die zal in Joegoslavië moeten bezien wat er kan worden gedaan voor de terugkeer van vluchtelingen uit Kosovo. Macedonië heeft zijn grens met Kosovo gesloten voor vluchtelingen, met het argument dat de kampen overvol zijn en er alleen nieuwe vluchtelingen worden toegelaten als het Westen Kosovaren uit Macedonië opneemt. Volgens Belgrado vandaag bij NAVO-luchtacties in Niš een ziekenhuis getroffen en zijn daarbij twee doden gevallen.

Het Kosovo Bevrijdingsleger UÇK heeft gisteren terughoudend gereageerd op de vrijlating – door Belgrado – van Ibrahim Rugova, de gematigde leider van de Kosovaren. Vandaag liet het UÇK weten dat Rugova ,,geen mandaat'' heeft om namens de Kosovaren over een oplossing van de crisis te onderhandelen. Het UÇK zei gisteren ook te weigeren zich te laten ontwapenen, zelfs in het geval van een akkoord over Kosovo.

HOOFDARTIKEL: pagina 9