Konijn in schoen

Het meisje dat je zelf een naam mag geven, draagt een groen nachtponnetje met een lachende zon. Ze heeft piekhaar en flapoortjes. En ze moet in bad. Het bad staat op pootjes en is blauw. Er zwemt een eend in die veel wegheeft van een homp cake met opwippende snavel. Er drijft een rode houten boot in. In het nieuwste `pictoboek' van uitgeverij Zwijsen zijn alle belangrijke woorden vervangen door plaatjes. Joke van Leeuwen schreef en tekende voor vier- en vijfjarigen een boek waarbij ze kunnen helpen met voorlezen. Het gaat over de mysterieuze verdwijning van een sok.

Door een naam te verzinnen voor de hoofdpersoon en het benoemen van haar speelgoed en kleren, de kleur en het motief van de sok, eigenen kinderen zich het verhaal toe. Ze `lezen' zonder te kunnen lezen. De nog ongekende macht maakt Een sok met streepjes tot een potentieel lievelingsboek, maar het is ook een lust voor het oog voor wie al lang kan lezen. Van Leeuwen bewees al eerder dat ze ook met minimale middelen buitengewoon humoristisch is, zoals bijvoorbeeld in het eerste leesboek met versjes ik ben ik (bekroond met een Zilveren Griffel in 1995).

De zoektocht naar de sok begint bij de beer. Hij hoort van het drama en besluit aan het konijn te gaan vragen of hij er meer van weet. Van het konijn is niet duidelijk of het echt of van pluche is. De beer vindt hem in een schoen. `Het zit zo fijn in een schoen,' zegt het konijn. Op het aandoenlijke tekeningetje zit hij, bol en wit, behagelijk opgekruld in een blauw schoentje, zijn oren blij omhoog. De tekeningen vertellen meer dan de woorden die er hadden kunnen staan. Het passende woord is `schoen', maar duidelijk is dat het de schoen van het meisje is.

Tussen de helder opgemaakte pagina's met de dikgedrukte zwarte woorden en de tekeningetjes staan grote, fel gekleurde platen waarop op inventieve wijze de door het kind `voorgelezen' elementen terugkeren. Het konijn buigt zich verheugd over de schoen, op de achtergrond zit het meisje in bad en houdt met twee uitgestrekte armen haar eend in de lucht. Van Leeuwen gebruikte wasco en inkt. Zij tekende minder friemelig dan in veel van haar boeken voor oudere kinderen.

De beer, het konijn en de pop hebben de sok nergens gezien. Ook de tijger weet van niets, want hij houdt alleen van dingen waarmee je kunt vechten, zoals een vork. Slappe sokken zeggen hem niets. Samen gaan ze naar de muis, die een verdacht weelderige, rood gestreepte muts draagt. `Komen jullie met me praten over de bergen en de olifanten en veertig soorten kaas?' vraagt ze verheugd (de bergen, de olifanten en de kaas zijn getekend). Zij kan maar moeilijk scheiden van haar mooie muts.

Achterin Een sok met streepjes staat een beetje betuttelende, maar wel handige `informatie voor ouders': uitleg waarom en hoe ze dit boek moeten gebruiken. Benadrukt wordt terecht dat ze hun kind niet mogen forceren de juiste woorden bij de plaatjes te noemen. `Het helpt wanneer u zich inleeft in de denkwereld van uw kind.' Met dit boek moet dat haast vanzelf goed gaan.

Joke van Leeuwen: Een sok met streepjes. Zwijsen. Vanaf 4 jaar. ƒ24,95