Het monument van Borussia is ingestort

Na het 1-1 gelijkspel tegen Hansa Rostock is de degradatie van Borussia Mönchengladbach uit de Bundesliga bijna een feit. Op de Bökelberg overheerst berusting in het lot van een provincieclub.

Die Föhlen, de veulens, luidt de eerbiedige bijnaam van Borussia Mönchengladbach. De herinnering aan het sterrenteam uit de jaren zeventig is nog levendig op de Bökelberg. Op websites, spandoeken en reclameborden refereren medewerkers, supporters en sponsors aan de gouden generatie voetballers. Als veulens dartelden Günter Netzer, Jupp Heynckes en Alan Simonsen over de grasmat. Het provinciale Borussia was onder trainer Hennes Weisweiler gelijkwaardig aan het chique Bayern München. Borussia was zelfs populair in het nabijgelegen Nederland, waar het Duitse Sturm und Drang-voetbal op weinig sympathie kan rekenen.

In het huidige elftal lopen geen veulens die het hart van de voetballiefhebber sneller doen kloppen. Als een kip zonder kop rennen de jonge Borussen van het ene doel naar het andere. De spelers dragen anonieme namen als Max Eberl, Markus Reiter en Markus Hausweiler. Ze spelen degradatievoetbal van het ergste soort en struikelen bij herhaling over hun eigen benen. Het publiek staat op de banken na elk geslaagd loopnummer langs de zijlijn. Laufpensum is het laatste redmiddel voor de 99-jarige volksclub. Maar zonder technisch vernuft is degradatie naar de tweedeklasse onafwendbaar.

Trainer Rainer Bonhof, een nuttige waterdrager in het kampioenselftal van weleer, heeft zich verzoend ,,met het schijnbaar onvermijdelijke''. Na afloop van de wedstrijd tegen Hansa Rostock maakt hij grapjes over de theoretische overlevingskansen. Met nog vier wedstrijden op het programma staat Borussia tien punten achter op Werder Bremen, dat zich juist boven de degradatiezone bevindt.

,,Als we vier keer winnen en de concurrenten vier keer verliezen, kunnen we volgend jaar weer met twintig bussen naar Bayern'', zegt Bonhof in de tjokvolle persruimte. Hij krijgt de lachers op zijn hand en doet vervolgens enkele bedachtzame uitspraken. ,,Deze club is een monument, inderdaad, maar ook een monument moet soms worden opgepoetst. We kunnen niet met het verleden blijven koketteren. Geef ons een paar jaar de tijd en we kunnen weer ons ware gezicht laten zien.''

Samen met Berti Vogts, kuitenbijter in de jaren zeventig en bondscoach in de jaren negentig, staat Bonhof model voor de wederopbouw van Borussia. Hij speelde 318 wedstrijden in het eerste elftal. De voormalige assistent-bondscoach hoefde niet lang na te denken toen hij in november '98 de ontslagen trainer Friedel Rausch kon vervangen. ,,Maar verwacht van mij geen wonderen'', sprak Bonhof na zijn aanstelling. ,,Met twaalf geblesseerden heeft een trainer weinig kans van slagen'', sprak hij gisteravond.

Vogts speelde 526 wedstrijden in het eerste elftal en ook hij hoefde niet lang na te denken toen hij werd gevraagd voor een adviserende rol bij Borussia. Hij is lid van de Raad van Toezicht. Hij moet de club op sportief en financieel vlak uit de brand helpen. Borussia heeft bijna twintig miljoen gulden schuld. Het bestuur heeft een lening afgesloten van vijf miljoen gulden en heeft met enkele boekhoudkundige trucs een sluitende begroting kunnen indienen bij de Duitse voetbalbond. Vogts toont zich weinig spraakzaam op de parkeerplaats van de Bökelberg. ,,Ik ben heel druk'', zegt de werkloze trainer voordat hij in zijn Mercedes stapt.

Voor het eerst sinds de invoering van de Bundesliga halverwege de jaren zestig zullen Die Föhlen op het hoogte niveau ontbreken. Slechts de mythe blijft voortbestaan. Vorige week keken zestigduizend toeschouwers naar de papieren kraker Bayern-Borussia. Gisteravond keken twintigduizend supporters, bijna allemaal gehuld in de groen-wit-zwarte clubkleuren, naar het wanhoopsoffensief van de thuisclub. Komende vrijdag reizen minstens drieduizend supporters van Mönchengladbach naar Freiburg. De afstand van vijfhonderd kilometer is voor de trouwe fans geen belemmering om de wedstrijd in het Schwarzwald te bezoeken.

Heinz Hastenrath is al bijna dertig jaar supporter van de Traditionsverein. Hij woont tegenwoordig aan de Bodensee. Om de veertien dagen rijdt hij met de auto van de Zwitserse grens naar de Nederlandse grens. Voor elke avondwedstrijd van Borussia eet hij een pizza op de grote markt in Mönchengladbach. Op de menukaart van Ristorante Macccheroni wordt onder nummer 55 een Pizza Borussia aangeprezen. Hastenrath wijst naar zijn strottenhoofd. ,,Veel te heet, meer geschikt voor Italianen dan voor Duitsers.''

Hastenrath zal zijn club volgend seizoen niet in de steek laten, zegt hij vastberaden. Eens een fan, altijd een fan. Hij draagt het clubtenue met het rugnummer 10, het shirt van publiekslieveling Toni Polster. Deze Oostenrijkse veteraan raakt geen bal goed, maar gezien de reacties op de tribunes kan hij geen kwaad doen bij de supporters. Polster sjokt als een bejaarde over het veld en oogt geenszins als een dartel veulen.

,,Aber der Toni hat viele Tore geschossen'', zegt supporter Hastenrath met gevoel voor overdrijving. Aanvaller Polster heeft dit seizoen elf keer gescoord. Het grootste renpaard van de avond is Markus Feldhoff. De blonde spits tekende afgelopen winter een voorcontract bij VfL Wolfsburg. Vervolgens sprak hij laatdunkend over zijn medespelers bij Borussia. Trainer Bonhof laat hem om disciplinaire redenen op de reservebank plaatsnemen. Na de openingstreffer van Hansa Rostock mag Feldhoff zich warmlopen. Begeleid door een striemend fluitconcert begint hij aan een opmerkelijke invalbeurt. Hij scoort binnen twee minuten en bezorgt de toeschouwers gemengde gevoelens. Ze juichen om de gelijkmaker, zonder Feldhoff te bedanken. Ze blijven joelen als de goalgetter in balbezit komt. ,,Een gouden wissel van de trainer'', zegt Bonhof met de nodige zelfspot.