`Geïsoleerde pubers'

De grafschennis is provocatie van ontspoorde pubers, oordeelt psycholoog Crombag.

De Maastrichter rechtspsycholoog dr. H. Crombag gelooft niet in `een traject met officieren van justitie' voor de scholieren die op twee kerkhoven honderd graven vernielden. Ze moeten eerst maar eens psychiatrisch onderzocht worden. Crombag: ,,Daarna hebben ze hulp nodig. Het vernielen van grafstenen is een uit de hand gelopen provocatie van een geïsoleerd groepje pubers. Ik hoop alleen dat er geen psychotische problemen in het spel zijn.''

Nieuw is het provoceren allerminst. Crombag: ,,Pubers willen shockeren. Het enige doel is het opwekken van weerzin en boosheid. Dat begint al aan de ontbijttafel. Pubers jagen hun ouders op de kast, lokken ruzie uit. Niet de inhoud maar de kick is de opwinding. Dan is het doel bereikt.'' Het vernielen van graven is net als graffiti spuiten synoniem aan provoceren, aldus Crombag, al is het ongebruikelijker. ,,Dat levert een heftige maatschappelijke reactie en dus een grotere kick op.'' In dit rijtje past ook het schietdrama dat scholieren aanrichtten op hun school in het Amerikaanse Littleton.

Daardoorheen speelt de wens van pubers om onafhankelijk zijn. Paradoxaal genoeg maken ze zich volgens Crombag daarbij juist afhankelijk van grillen en trends. Ze kleden en gedragen zich zoals hun voorbeelden. Crombag wijst in dit geval op satanisme gepropageerd door black-metalmuziek. De pubers in Littleton waren op hun beurt geïnspireerd door racistische metalmuziek. Het wordt gevaarlijk als kinderen geheel opgaan in zo'n subcultuur, als fictie en werkelijkheid door elkaar gaan lopen. Crombag: ,,Ouders zien hun kind in zo'n cultuur opgaan en denken: dat gaat wel weer over. Soms gebeurt dat niet. De vraag is wanneer, en hoe, je moet ingrijpen. Het is balanceren op een randje. Hoe corrigeer je je kind, zonder het contact te verliezen? ``

Ingrijpen is nodig, vindt Crombag, als kinderen eetstoornissen vertonen, stemmen horen, zichzelf verwonden, of hard drugs of XTC gebruiken. Zoiets mag je als ouder niet laten passeren. Crombag: ,,De weg naar volwassenheid is een delicaat proces. Vaak is het vooral toeval dat het goed gaat.''