TELEVISIETYPOGRAFIE

Tekst heeft over het algemeen een lineaire structuur. Geschreven tekst heeft daarom de vorm van één lange keten van woorden en zinnen, die om practische redenen op papier wordt afgebroken tot regels. De leesvolgorde staat vast: van linksboven naar rechtsonder. De volgorde in tijd wordt weergegeven met een volgorde van plaats.

Wanneer tekst niet statisch hoeft te worden weergegeven, en gebruik gemaakt kan worden van de factor tijd, zoals op een beeldscherm het geval is, kunnen woorden en zinnen op elke willekeurige plaats opdoemen, als ze maar in de juiste volgorde na elkaar komen. Het eerste woord van een tekst kan bijvoorbeeld linksonder in beeld verschijnen en terwijl het vervaagt, vergeelt, afbrokkelt of iets dergelijks, verschijnt het volgende woord er schuin rechtsboven, enzovoorts.

Dit soort mogelijkheden biedt beeldschermtypografen een krachtig expressief middel om tekstinhoud mee tot leven te brengen. Bij de televisie komt daar nog de mogelijkheid van geluid bij, want televisieluidsprekers zwijgen nimmer. Met name de combinatie van gesproken tekst en visueel weergegeven tekst kan tot heel bijzondere resultaten leiden, omdat men zich visueel meer vrijheiden kan veroorloven. Eén van de prachtigste voorbeelden daarvan is nog steeds de videoclip bij het nummer Sign 'O the Times van Prince.

Op dit moment is het de moeite waard om eens te kijken en te luisteren naar de poëzieclips die regisseur Johan Berends in opdracht van NOS en het Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft gemaakt van gedichten van Toon Tellegen (onderste afbeeldingen), K. Michel en Jana Beranová. Tot en met 5 mei dagelijks op de publieke zenders.