LEGENDE VAN SENNA BLIJFT GROEIEN

Op 1 mei 1994 verongelukte Ayrton Senna op het circuit van Imola. Fans herdachten daar de Braziliaanse coureur afgelopen weekeinde, zijn landgenoot Barrichello droeg er zijn derde plaats in de Grote Prijs van San Marino op aan zijn vriend.

Ze noemen zich ,,de vrienden van Ayrton Senna''. Op hun borst dragen ze badges in de kleuren van de Braziliaanse vlag. Dezelfde kleuren die de helm van Senna had, groen en geel, met daarop de tekst `Ayrton Senna Memorial Day, 1 mei 1999'. Zaterdag was het vijf jaar geleden dat de Braziliaanse coureur zich tegen een muur op het circuit van Imola te pletter reed. Zoals elk jaar sinds die fatale dag in 1994 verzamelen de meeste van de ongeveer 500 leden van de club vrienden van Senna zich op de gewijde plaats. Als de motoren zwijgen op de Autodromo Internazionale Enzo e Dino Ferrari, heerst daar een voor een racecircuit opmerkelijke rust.

Tamburello heeft voor fans van de drievoudige wereldkampioen dezelfde betekenis als Graceland voor de aanhangers van Elvis Presley. Deze plek op het circuit is al vijf jaar jaar lang een bedevaartsoord. Het was in deze bocht, genoemd naar de tamboerijn die hier vroeger in het park veel werd bespeeld, waar Senna met zijn Williams-Renault uit de bocht vloog en met 280 kilometer per uur frontaal tegen een betonnen muur knalde. Zijn stuur brak, maar nooit is duidelijk geworden of dat de oorzaak of het gevolg was van de crash. De toen 34-jarige coureur werd nog levend uit het wrak gehaald en per helikopter naar een ziekenhuis in Bologna vervoerd. Maar een paar uur later, om tien over half zes, werd daar de dood vastgesteld.

Brazilië rouwde en nam op een indrukwekkende manier afscheid van de coureur. De lijnvlucht waarmee Senna naar zijn vaderland werd gevlogen, kreeg in het Braziliaanse luchtruim een escorte van gevechtsvliegtuigen. De nationale voetbalploeg droeg die zomer de wereldtitel op aan Senna. Michael Schumacher werd dat jaar wereldkampioen en deed hetzelfde.

In het afgelopen raceweekend bezochten duizenden fans het Senna-monument dat in 1995 een plaats heeft gekregen achter de omheining aan de binnenkant van Tamburello, schuin tegenover de plaats van de fatale crash. Ze lieten zich er met de coureur-in-brons fotograferen; mannen met ontblote bovenlijven, vrouwen met bloemen voor hun overleden held en ook Michael Schumacher- en Ferrari-fans. In de zee van Ferrari-rode shirts, vlaggen en petten die het Italiaanse circuit traditiegetrouw overspoelt, heeft Ayrton Senna zijn eigen groen-gele ministaatje gecreëerd. ,,Vivo em nossos coracões'', staat er gekalkt; je leeft voort in onze harten.

Maar volgens de `amici di Ayrton' moet Senna niet hier maar aan de andere kant van de baan worden herdacht, achter de muur. ,,En zo kennen we Ayrton niet'', zegt vijftiger Dante Capanna uit Rome, terwijl hij wijst naar de bronzen Senna, die met zijn benen over elkaar zit en het hoofd gebogen heeft. ,,Wij herinneren hem als een coureur met geheven hoofd, aan de andere kant van de baan.''

Deze vrienden van Senna kregen twee jaar geleden toestemming om hun eigen gedenkteken te plaatsen. Ze deden dat aan de andere kant van de muur waar Senna tegenaan knalde. De Romeinse beeldhouwster Elena Vampa ging met haar beitel aan de slag. Haar gedenkteken werd op 1 mei 1997 onthuld en toont het gezicht van een lachende Senna.

Tamburello was tot vijf jaar geleden een flauwe bocht naar links, door coureurs zo fraai een `lefthander' genoemd. Vol gas scheurden de wagens er over het circuit en wie er van de baan raakte, kwam al snel de muur tegen. Ruimte om uit te wijken was er nauwelijks, een grindbak evenmin. Precies vijf jaar voor Senna vloog Gerhard Berger er met zijn Ferrari uit de bocht, eveneens met 280 kilometer per uur. Maar omdat hij met de zijkant van de wagen de muur raakte en de hulpverleners langs de baan de brandende Ferrari snel blusten, kan de Oostenrijker het nog navertellen. In de Italiaanse kranten werd een dag later gesproken van `het wonder van Imola'.

In 1989 gaf dat ongeluk nog geen aanleiding om de baan ter plekke veiliger te maken. Dat gebeurde pas na die eerste mei 1994, toen 150 miljoen Brazilianen hun held verloren. Met een extra chicane - eerst een scherpe knik naar links, vervolgens naar rechts en weer naar links - werd de Tamburello als eerste bocht na de start van zijn snelheid beroofd. De coureurs moeten er terugschakelen naar de derde versnelling en terwijl ze het rempedaal diep intrappen, schiet de kilometerteller er terug naar ongeveer 120 kilometer per uur. Wie toch nog uit de bocht vliegt, komt in een enorme grindbak terecht.

Op de betonnen muur is met blauwe verf een treffende tekst aangebracht: `Op 1 mei 1994 kwam een einde aan het verhaal, op 2 mei 1994 begon de legende'. Sterker nog, de legende wordt steeds groter. The Legend Grows is niet toevallig de titel van een boek over Senna. Sla een willekeurig autosportblad open en je vindt er talrijke Senna-memorabilia. In het laatste nummer van het Britse tijdschrijft Autosport, met Senna op de cover, zijn er verschillende pagina's aan die produkten gewijd. Zo is er de Ayrton Senna Collection, met een Senna T-shirt, een replica van een Senna-helm, een blauwe Senna-pet, manchetknopen in de vorm van een Senna-helm, een schaalmodel McLaren-Honda 1:12 met Senna-poppetje, een Senna-biografie en een Senna-polo-shirt. Alles bij elkaar voor een slordige 1.300 gulden.

In Ayrton Senna verloor zijn landgenoot Rubens Barrichello vijf jaar geleden een collega en een goede vriend. ,,Op die dag veranderde mijn leven'', zei de 26-jarige Braziliaan gisteren nadat hij zijn derde plaats in de Grote Prijs van San Marino had opgedragen aan Senna. Ook winnaar Michael Schumacher en nummer twee David Coulthard moesten terugdenken aan 1994. Schumacher won destijds de race waarin Senna verongelukte en bij Williams nam testrijder Coulthard de plaats in van de Braziliaan.

Barrichello was in 1994 op hetzelfde circuit aan de dood ontsnapt, tijdens de vrije trainingen op vrijdag. Hij crashte met 260 kilometer per uur, maar raakte slechts licht gewond. Als protégé van Barrichello was Senna destijds de eerste coureur die zijn landgenoot bezocht in het medisch centrum op het circuit. Senna was nog meer geschrokken dan Barrichello zelf.

Nog diezelfde dag wees Senna de officials op de gevaarlijke plekken in het circuit. De Formule I moest veiliger worden gemaakt, besefte hij. Hij werd gesterkt in die mening toen een dag later, op zaterdag 30 april, de Oostenrijker Roland Ratzenberger bij een crash tijdens de kwalificatietraining verongelukte.

,,Dit is een zeer belangrijke dag voor Rubens'', zei gisteren Rubens Barrichello, de vader van de coureur. Tussen de motorhomes van het team van Jackie Stewart vertelde hij dat zijn zoon van een podiumplaats in Imola had gedroomd. Vlak daarvoor was de coureur in de armen van zijn vader gevallen en had hij zijn moeder Idely gekust. Met tranen in hun ogen vierden ze de derde plaats als een overwinning. ,,Vijf jaar geleden, toen Senna hier verongelukte, veranderde het leven van Rubens'', zei z'n vader. ,,De druk op hem was opeens enorm. Iedereen in Brazilië hoopte dat Rubens de plaats van Ayrton zou innemen. Maar dat is onmogelijk.'' Vader Barrichello stak een wijsvinger op. ,,Want zoals Senna was er maar één.''