Basketbaltrainer Boot heeft magie nog niet verloren

Na de bloedstollende ontknoping van de basketbalfinale in de play-offs tussen Amsterdam en Den Helder zette Ton Boot eindelijk zijn masker af. In 1970 had de 58-jarige coach van Astronauts nog als speler van Blue Stars bijgedragen aan de laatste landstitel voor een Amsterdamse ploeg. Zaterdag bekroonden de Astronauts hun inhaalrace tegen Den Helder door de zevende en beslissende wedstrijd met 56-49 te winnen. Toen het uitzinnige publiek in de Apollohal zijn naam scandeerde, balde Boot zijn vuisten in de wetenschap dat hij zijn magie nog niet heeft verloren.

Alleen Boot geloofde bij een 3-1 achterstand in de best-of-seven-serie tegen titelverdediger Den Helder nog in de kansen van Amsterdam. Het team met als basisspelers aanvoerder Rolf Franke, de uitblinkende Amerikaanse forward Joe Spinks, guard Chris McGuthrie, de Canadese forward Shawn Gray en center Milko Lieverst toonde ook zaterdag een verbluffende veerkracht. Pas in de laatste dertig seconden verzekerde Amsterdam zich van de eerste landstitel in 29 jaar. Ontroerd constateerde coach Boot dat hij slechts als souffleur hoefde te fungeren van een selectie die hij aanvankelijk zonder mededogen had gehersenspoeld.

Als coach sluit Boot nooit compromissen en geestelijk geweld sluit hij ook niet uit bij het kneden van een nieuw team. Nadat Boot eerder met Den Bosch en Den Helder landskampioen werd, veranderde hij ook de basketballers van Amsterdam in soldaten, die het overleven tot kunst hebben verheven. ,,Ik ben van nature een emotioneel mens, al toon ik die gevoelens zelden'', zei Boot. ,,Maar deze titel doet me heel veel. Veel meer dan die uit 1970, want naar het verleden kijk ik nooit. Nu kan ik oprecht trots zijn op mijn ploeg, want de jongens hebben het gedaan. Een coach is geen tovenaar. In januari was het fundament onder de ploeg gelegd.''

Met harde hand had Boot zijn spelers bijgebracht hoe een team volgens hem moet functioneren. ,,Mensen leren te winnen en ze bij te brengen wat een team werkelijk inhoudt, is een langdurig proces. Meer dan andere coaches hamer ik op de teamgeest. Maar ik draag slechts bouwstenen aan, de spelers vormen het cement. Het team was de laatste maanden van hen geworden, al zal een coach nooit overbodig worden. Mijn inbreng beperkte zich zich tot het verlenen van mentale steun. Ik put voldoening uit de wetenschap dat mijn arbeid succes heeft gehad. Arbeid is een bepalende factor in het leven van de mens. Wie dat onderschat, onderschat het leven zelf.''

Zelfs de spelers, die het meeste hadden geleden onder de rigoreuze aanpak van Boot, roemden de kwaliteiten van de kampioenenmaker. ,,Toen we in de finale met 3-1 achter stonden, vertelde Boot rustig dat we prima hadden gespeeld en dat we beslist nog kampioen konden worden'', vertelde Chris McGuthrie. ,,Ik dacht even dat Boot gek was geworden. Maar hij heeft gelijk gekregen, zoals hij dit seizoen altijd gelijk heeft gehad. Ik heb een enorm respect gekregen voor die man.''

De 33-jarige Mario Bennes had buiten het basketbalveld een moeizame relatie met Boot, wiens motto luidt dat je een team pas kan opbouwen als je het eerst afbreekt. Toch gaat de routinier van Astronauts graag nog een jaar door met Boot. Kippenvel had Bennes gekregen, toen hij met nog achttien seconden te spelen de beslissende twee vrije worpen benutte. Eerder in de finale tegen Den Helder had hij nog drie keer op rij gefaald onder het bord. Met de gouden medaille én een basketbalnet om zijn nek maakte Bennes een knieval voor zijn coach.

,,Deze titel is de verdienste van Boot. Hij heeft de spelers bij elkaar gehouden en iedereen in hetzelfde doel laten geloven. Iedereen stond in de laatste wedstrijd strak van de spanning. De stress was zichtbaar in alle, gemiste schoten. We hervonden ons zelf pas in de laatste drie minuten. Boot heeft ons mentaal weerbaar gemaakt. De door hem afgebroken spelers zijn als een ander mens weer opgestaan.''

Na zijn zevende kampioenschap in acht finales bracht de na vier jaar bij Astronauts teruggekeerde aanvoerder Rolf Franke ook een eerbetoon aan de verliezende coach, met wie hij vorig seizoen bij Den Helder nog de titel had behaald. Als een gebroken man zat Bob Gonnen op een bankje achter de tribunes in de Apollohal. ,,Als het landskampioenschap echt van jullie is, moet Amsterdam volgend jaar weer kampioen worden'', stamelde de Israëlische coach tegen Franke. ,,Zo niet, bring it back to us.'' Franke vergeleek de twee coaches met elkaar en noemde Gonnen evenzeer een topcoach is. ,,Maar Boot staat model voor vijftig jaar bezetenheid. Dat neemt een andere coach niet zomaar mee.''

De Amerikanen van Astronauts, Chris McGuthrie en Joe Spinks, hadden bovendien veel meer rendement dan hun landgenoten Tony Miller en Chris Mimms bij Den Helder. ,,Toch blijft het altijd een gok als je Amerikanen aantrekt'', meent Boot. ,,Ajax heeft een fantastisch scoutingssysteem. Desondanks zit bij die club dood kapitaal op de bank. Met het halen van buitenlandse spelers neem je een bepaald risico. Maar Joe Spinks is natuurlijk van aparte klasse. De zogenaamde experts, die Spinks niet in het All Star-team kozen, hebben geen verstand van basketbal.''

Maar kan Amsterdam op termijn ook uitgroeien tot een Europees topteam? Boot, resoluut: ,,Laten we wel reeël blijven. Geef mij vijftig miljoen gulden en ik maak een ploeg Europees kampioen. Maar als je die niet hebt, moet je geen rol willen spelen in Europa. Voor mij telt volgend seizoen alleen de competitie en niet de Europa Cup. En wat het bestuur van Astronauts daar van denkt, is mijn probleem niet.''