Doden bij bom in Londen

Bij de derde en ernstigste aanslag met een spijkerbom tegen een Britse minderheid binnen twee weken zijn in het centrum van Londen gisteravond twee doden en 81 gewonden gevallen, van wie zeker tien levensgevaarlijk.

Even na half zeven sloeg een explosie de voorgevel weg van een volgepakte homobar in de wijk Soho. Sommige bezoekers werden naar buiten geslingerd, waarbij ze ledematen verloren en zware brandwonden opliepen. Twee van hen overleden later. ,,Een absoluut slachthuis'', zei een geschokte ooggetuige. ,,Alsof iemand een emmer bloed had rondgeslingerd'', zei een andere ooggetuige die eerste hulp had verleend.

Een week geleden ging een spijkerbom af in Brick Lane, een winkelstraat in een wijk van Oost-Londen waar veel Bengalen wonen. Daarbij vielen vijf lichtgewonden. Een week daarvoor raakten bijna 40 mensen gewond toen een bom ontplofte tijdens de zaterdagmarkt in een hoofdstraat van Brixton, een wijk in Zuid-Londen met een grote zwarte gemeenschap. Volgens het hoofd van de antiterreureenheid, ondercommissaris Alan Fry, is er ,,een duidelijk verband'' tussen de aanslagen.

Juist gisteren gaf de Londense politie videobeelden vrij waarop de mogelijke dader van beide aanslagen is te zien, een blanke man met een witte baseballpet, die voorafgaand aan de explosie in Brixton door veiligheidscamera's is gefilmd. Ook werd een man aangehouden in verband met de aanslag, die later weer werd vrijgelaten.

De bomaanslag van gisteravond is telefonisch opgeëist door de White Wolves, een extreem-rechtse organisatie die sinds 1994 actief zou zijn. Andere groepen, waaronder het neonazistische Combat 18, hebben de verantwoordelijkheid voor de eerste twee aanslagen ook opgeëist en gedreigd met andere bommen in Britse steden met zwarte, Aziatische en joodse minderheden. The Pink Paper, een krant voor homoseksuelen, waarschuwde zijn lezers op aandringen van de politie deze week om extra alert te zijn op een aanslag. Minister van Binnenlandse Zaken Straw noemde de aanslag een ,,laffe daad van homofoben''.

De Londense hoofdcommissaris van politie, Sir Paul Condon, beloofde gisteravond de daders te zullen ,,verslaan'' en riep op tot ,,kalmte en waakzaamheid''. Verscheidene actievoerders noemden het politieoptreden gisteravond ,,ontoereikend''. Volgens Garry Gable, hoofdredacteur van het antiracisme-blad Searchlight, blijkt uit de aanhoudende aanslagen dat de politie beschikt over te weinig informanten in ultrarechtse kring. Angela Mason betoogde namens de homoseksuele pressiegroep Stonewall hetzelfde.

Eerder deze week noemden poltiewoordvoerders de verantwoordelijkheid van Combat 18 ,,niet plausibel'', omdat deze groep sinds lange tijd door een infiltratie-operatie onschadelijk zou zijn gemaakt. De politie erkende tegelijkertijd dat het moeilijk was de daders te vinden omdat hun organisatie een los verband zou hebben.

Politiewoordvoerders sloten evenmin een verband uit met Servische terroristen die wraak zouden willen nemen voor de Britse betrokkenheid bij de NAVO-aanvallen in Joegoslavië. Ook de moord op de BBC-presentatrice Jill Dando, eerder deze week, en doodsbedreigingen aan andere BBC-medewerkers zouden het werk van Serviërs kunnen zijn, aldus de politie.

Gable zei echter te geloven dat de aanslagen worden uitgevoerd door ,,één of een kleine groep blanke `weekend-terroristen''', die weinig of geen banden hebben met bekende netwerken. Het optreden van ,,freelancers'' betekent volgens hem wel een ,,nieuwe fase'' in het terrorisme.

Ken Livingstone Labour-rebel en kandidaat voor het Londense burgemeesterschap, riep gisteravond voor de BBC op tot een verbod op reclame-uitzendingen voor de extreem-rechtse British National Party (BNP) tijdens de komende campagne voor de Europese verkiezingen. Combat 18 en andere groepen zouden banden onderhouden met de BNP.

Commissaris Condon zei dat ,,deze laffe aanvallen van haat zogenaamd op kwestbare gemeenschappen zijn gericht'', maar dat ze ,,in werkelijkheid ons allemaal als doelwit hebben''. Hij riep de Londenaars op de politie te helpen. ,,Iemand werkt met of leeft in de buurt van deze dader. Help ons'', aldus Condon, die van racismebestrijding de kern van zijn beleid heeft gemaakt. Het korps raakte in diskrediet door de moord op de zwarte tiener Stephen Lawrence, in 1993. Londense agenten zouden uit racistische motieven nalatig zijn geweest. De daders zijn nooit veroordeeld. Het telefoontje waarin iemand de aanslag in Brixton opeiste, werd gepleegd uit een cel in de straat waar Lawrence werd vermoord.