Avebe wil schade op rijk verhalen

Het coöperatieve aardappelzetmeelconcern Avebe onderzoekt de mogelijkheid een schadeclaim in te dienen bij de rijksoverheid. Volgens een woordvoerder laat het bedrijf de juridische mogelijkheden door een advocatenkantoor bekijken.

De schade is het gevolg van het afblazen van de teelt van genetisch gemodificeerde fabrieksaardappelen. Het concern zag zich daar deze week toe gedwongen, omdat het ministerie van VROM niet op tijd de benodigde vergunning heeft verstrekt. Behalve Avebe lijden daardoor zo'n 300 boeren schade.

Het gaat om een fabrieksaardappel die via gentechnologie zodanig is veranderd dat hij alleen amylopectine bevat. Amylopectinen zijn chemische verbindingen uit de groep polysacchariden, die het hoofdbestanddeel vormen van veel soorten zetmeel. De traditionele fabrieksaardappel bevat amylopectine én amylose, ook een polysaccharide dat het in water oplosbare bestanddeel van zetmeel vormt. Doordat de nieuwe aardappel alleen amylopectine bevat levert hij een veel zuiverder en helderder zetmeel. Aardappelzetmeel wordt in veel voedingsproducten toegepast, maar is ook voor bijvoorbeeld papier- en textielindustrie een belangrijk product. De industrie krijgt de zetmeel aangeleverd in de vorm van halffabrikaten, zogeheten derivaten. De derivaten die uit enkel amylopectine worden bereid zijn in oplossingen beduidend stabieler. Een ander voordeel is dat bij bereiding en verwerking van dit nieuwe zetmeel veel minder energie nodig is. Avebe, dat al zeven jaar onderzoek doet, had in Nederland al enkele jaren vergunning om de nieuwe aardappel te telen.

In oktober vorig jaar moest het bedrijf opnieuw een aanvraag indienen bij het ministerie van VROM voor een vergunning. VROM moet binnen een half jaar een beslissing nemen. Half april kwam het departement echter met aanvullende vragen, waaruit Avebe afleidde dat een vergunning niet op korte termijn te verwachten is. De toeleverende boeren waren toen echter al in het bezit van het gemodificeerde pootgoed en hadden dat al goeddeels in de grond. Omdat Avebe niet het risico wilde nemen zonder vergunning te handelen, werd het teelprogramma deze week alsnog afgeblazen.

VROM heeft aanvullende vragen gesteld, omdat het Rijks kwaliteitsinstituut voor land- en tuinbouwproducten (Rikilt-DLO) twijfelt aan de veiligheid van veevoer mocht het daarin terecht komen. Volgens de woordvoerder komen deze aardappels gegarandeerd niet in producten voor menselijke of dierlijke consumptie.

Per agrarisch bedrijf wordt, na een voorschot van 1.500 gulden, de totale schade opgemaakt. Op hoeveel een eventuele claim bij de overheid neerkomt is dan ook nog niet te zeggen. Op 2.500 hectare is pootgoed de grond ingegaan. De schade per hectare wordt vooralsnog op 5.000 gulden geschat.