Souvenir

Dit geboortedorp van Mussolini is zoiets als de Amsterdamse School, maar dan voor fascisten. Hier moest de modelfascist wonen, leven en werken: in de woonblokken met de typische vierkante-kinnenstijl, in de loodsen van de vliegtuigfabriek Caproni, in de – nu lege – Case del Fascio aan het dorpsplein.

Mussolini's macht was niet alleen terreur. Hij had overal kleine en grote Predappio's opgezet, met ook iets van sociale voorzieningen. Jarenlang werd dan ook in Europa het fascistische experiment met een zekere waardering gevolgd – zelfs door iemand als Winston Churchill. Hitler bewonderde de Duce zeer, maar dat was aanvankelijk niet wederzijds. Mussolini vond Hitler een `seksueel gedegenereerd' type en zijn jodenhaat vond hij ronduit krankzinnig. Toen Duitsland in 1934 een eerste greep deed naar Oostenrijk trok hij zelfs dreigend zijn troepen samen op de Brennerpas. Pas toen de Duce bij zijn brute verovering van Abessinië tot zijn schrik Groot-Brittannië tegenover zich vond, moest hij Hitler wel omarmen – het begin van een onzalig bondgenootschap.

Nu is Predappio één groot openluchtmuseum van alles wat fout is. De souvenirwinkels liggen vol asbakken en andere snuisterijen met de kop van de Duce erop. Voor zo'n 300 gulden kun je hier een Waffen-SS-jas krijgen, voor 40 gulden heb je al een fonkelnieuw zwart hemd, maar dan moet je nog wel het dubbele betalen voor een pet en een koppelriem. ,,Nu zijn het allemaal communisten hier in het dorp'', zucht de verkoopster tussen de hakenkruisen. Een keurig kaal jongetje excuseert zich, duwt me opzij, en grijpt naar `Mein Kampf'.