Kamer met reces: `Weekje kamperen en een weekje Jaap vervangen'

De Tweede Kamer is sinds gisterenmiddag weer met reces. Twee weken liggen de vergaderzalen er weer verlaten bij. Even bijkomen of hard aan het werk thuis?

,,Komend reces ga ik verhuizen'', zegt VVD'er Eric Balemans. ,,Uitrusten en bijlezen'', meent Eimert van Middelkoop van het GPV. ,,Studeren en verder met mijn onderzoek'', aldus Agnes Kant van de SP. ,,Een weekje kamperen met de kinderen en een weekje Jaap vervangen'', zegt vice-fractievoorzitter Ank Bijleveld van het CDA.

Gisterenmiddag na de laatste stemmingen viel even voor half vijf de voorzittershamer en begon het mei-reces. Twee weken lang zullen de vergaderzalen en de wandelgangen er verlaten bij liggen. Dinsdag 17 mei zijn ze er weer, de 150 volksvertegenwoordigers. Naast de twee weken van dit reces heeft de Tweede Kamer in het vergaderjaar 1998-1999 nog vijftien weken reces. Totaal dus zeventien weken, net als de afgelopen vijf jaar.

Maar het is wel eens anders geweest. Een kwart eeuw geleden bijvoorbeeld waren er nog maar drie recessen per jaar (Pasen, Kerst en zomer) met een totaal aantal van veertien weken. Plus een zogenoemde leesweek, voorafgaand aan de begrotingsbehandelingen in oktober en november. Een gemiddelde werknemer in het bedrijfsleven heeft per jaar 25 vakantiedagen (vijf weken), de schoolvakanties nemen per schooljaar ongeveer twaalf weken in beslag.

Een aantal jaren geleden was er in februari geen reces. Leden uit het zuiden des lands lieten het dan nog al eens afweten in verband met het carnaval dat rond die tijd gehouden wordt. Legendarisch is wat dat betreft het excuus dat voormalig Tweede-Kamervoorzitter D. Dolman (PvdA) aanvoerde voor zijn absentie. Hij meldde zich schriftelijk af ,,wegens culturele manifestaties in het Zuiden van het land''. Tegenwoordig is er in februari het krokusreces.

GPV'er Van Middelkoop zit al tien jaar in de Tweede Kamer. Ook hem is de veranderende spreiding en de groei van het aantal reces-weken opgevallen. ,,Naarmate er meer vrouwen in en rond de Tweede Kamer kwamen werken, werden de schoolvakanties belangrijker'', zegt hij. Dat is sinds het invoeren van de vakantiespreiding echter weer iets lastiger geworden. Bijleveld van het CDA: ,,Ik woon in het Oosten en heb vaak al reces als mijn kinderen nog naar school moeten. Erg onhandig af en toe.''

Door het toegenomen aantal recessen is ook het aantal `stress-momenten' voor Kamerleden toegenomen. Immers: voor aanvang van een reces wil de Kamer vaak nog een groot aantal lopende zaken afhandelen, met ellenlange vergaderdagen tot gevolg. Vooral het Kerstreces is wat dat aangaat berucht: veel sociale en fiscale wetten moeten op 1 januari in de Staatscourant worden gepubliceerd. Op verzoek van de Eerste Kamer, die de wetten vaak nog tussen Kerst en de jaarwisseling moet behandelen om ze op 1 januari gepubliceerd te kunnen krijgen, wordt geprobeerd de bulk al voor 1 december bij de Senaat af te leveren.

SP'er Kant denkt niet dat een uitbreiding van het aantal vergaderweken ten koste van het aantal recesweken die druk zal doen verminderen. ,,Het zijn toch kunstmatige deadlines, die blijven we onszelf gewoon stellen'', zegt ze.

Eigenlijk dient ieder reces als een, inmiddels afgeschafte, leesweek, meent het presidium (dagelijks bestuur) van de Kamer, dat de Kameragenda vaststelt. Het adagium `een Kamerlid ben je 24 uur per dag, 365 dagen per jaar' ligt daaraan ten grondslag. Ook buitenlandse reizen die commissies maken, moeten bij voorkeur in recesperiodes gepland worden. Balemans (VVD) gebruikt de recessen om bij te lezen. ,,Maar dan vooral boeken die niets met politiek te maken hebben. Ik heb nu meer vrije tijd dan voorheen en ook meer zeggenschap over mijn eigen agenda. Daar maak ik gebruik van.''

Dat geldt ook voor Van Middelkoop. Het grote verschil is echter dat zijn fractie slechts twee zetels in de Kamer bezet, tegen 38 bij de VVD. De twee GPV'ers hebben daarmee een veel vollere vergaderagenda dan leden van grotere fracties. ,,Ik heb de recessen dan ook echt nodig om uit te rusten en bij te lezen'', aldus Van Middelkoop. ,,Zeker met de Kerst en in de zomer sleep ik me doodmoe het reces in. Dan heb ik echt een week nodig om uit te rollen voordat ik eventueel op vakantie kan.''

Volgens Van Middelkoop heeft de val van de muur in 1989 ook zijn sporen nagelaten in de parlementaire mores. ,,Voor die tijd gebeurde het zelden of nooit dat Kamerleden werden teruggeroepen van een reces. Maar sindsdien is dat er meer en meer ingeslopen.''

Van Middelkoop herinnert zich nog de inval van Irak in Koeweit tijdens het zomerreces van 1991. ,,Ik lag net op het strand, in Bretagne. Komt mijn dochter aanlopen: `Pap, telefoon'. In eerste instantie schrik je, je denkt toch aan familiaire omstandigheden. Het bleek de griffier te zijn van de Buitenland Commissie. Met een haast sardonisch genoegen meldde hij dat we de maandag erop een overleg zouden hebben over Koeweit.'' Einde vakantie.