Bewoners kasteelpark voelen zich bedrogen

In Helmond is de bouw van het appartementencomplex Boscotondo in volle gang. Voor de deur wordt een aantal oude bomen van het kasteelpark gekapt. Onaangekondigd.

Vanuit het Helmondse kasteelpark kijkt het echtpaar Pierre en Wilma van Duppen-Peels naar het Boscotondo-project, aan de overkant van het kanaal. Bouwvakkers, kranen en vrachtwagens zijn druk in de weer met de bouw van het sierlijke huizencomplex, dat is ontworpen door de Italiaanse architect Adolfo Natalini.

Wilma van Duppen-Peels wijst het penthouse aan dat zij en haar man hebben gekocht. Ze zucht. ,,We dachten dat we tegenover een groen park zouden komen wonen. Maar nu zijn er plotseling negentien eeuwenoude bomen gekapt, en er zullen er nog veertien volgen. Dit is een enorme aanslag op het park. Zo is het ons helemaal niet voorgesteld in de verkoopfolders'', vertelt ze.

Toen ze voor de aankoop de brochures van Boscotondo in handen kreeg, was ze laaiend enthousiast. ,,Ik ben verliefd, heb vlinders in mijn buik, ik slaap niet en ik dagdroom. Ik dacht even, we gaan naar Florence verhuizen'', liet ze de verantwoordelijke wethouder Jonkers destijds weten. Maar nu zijn de Van Duppens teleurgesteld. Wilma: ,,Op de folders zag je door de prachtige grote bomen heen een heel klein bruggetje schemeren. Op voorlichtingsavonden over het Boscotondo-project werd ook steeds gesproken over `een romantisch bruggetje'. Nu blijkt dat bruggetje ineens een volwaardige verkeersbrug van aluminium met twee autobanen, trottoirs en een fietspad te worden! En aansluitend op de brug komt een weg door het park heen, vlak langs de twee kasteelpoorten.''

De bejaarde Helmonder J. van Lieshout kijkt bij het kanaal naar de bouwvakkers die aan `Boscotondo' werken. Terwijl hij een shaggie draait, wijst hij op de overalls van de mannen die bezig zijn de brug aan te leggen, waarover het verkeer straks het kasteelpark zal binnen rijden. Hakkers Werkendam, staat op de kleding gedrukt. ,,Een toepasselijker naam is niet te bedenken'', zegt Van Lieshout met een Helmondse tongval. ,,Ze hakken het park nog verder kapot. Letterlijk. En het heeft al zo veel geleden. Er is bekant niks meer van over.''

Aan het begin van deze eeuw was het kasteelpark ,,nog gigantisch groot'', vertelt R. Konings van het Gemeentearchief. Hij haalt een oude kaart tevoorschijn waarop is te zien dat het park destijds een derde van het hele stadscentrum omvatte. Konings toont documenten van het kadaster, waarin staat dat ene C. Wesselman in 1910 zo'n zeven hectare verkocht aan de Commanditaire Vennootschap onder Firma Van Vlissingen en de firmanten Van Vlissingen van wie P. Fentener Van Vlissingen de belangrijkste was. ,,De adellijke familie Wesselman, die het van 1400 daterende kasteel bleef bewonen, deed daarmee de helft van het park over aan Van Vlissingen'', verduidelijkt Konings. ,,Ze was daartoe gedwongen wegens geldnood.'' De machtige textielbaron Van Vlissingen liet in het park barakken en loodsen bouwen en in 1953 verscheen er, op een steenworp van het kasteel, een nieuwe fabriek voor zijn onderneming Vlisco die katoen en stoffen in exotische kleuren verft.

Het zou niet de laatste aanslag op het kasteelpark zijn. In het begin van de jaren vijftig ontstond in Helmond het plan een luchtbrug te bouwen, om het stadscentrum van verkeer te ontlasten. De zogenoemde Traverse moest de vele auto's via het kasteelpark over het kanaal leiden. Tal van historische panden in het centrum, waaronder het poortgebouw van het kasteel en de koetshuizen, moesten daarvoor worden afgebroken. Eer het zover was, bestreden voor- en tegenstanders van de Traverse elkaar hevig. De opposanten, onder leiding van raadslid J. Overzier, richtten zelfs de Anti Luchtbrug Partij op. Een van de voorstanders, de latere wethouder T. Praasterink, kreeg de bijnaam Teun de Sloper. Na veel geharrewar, tot voor de Raad van State toe, werd de Traverse in het midden van de jaren zestig voltooid.

Het kasteelpark wordt nu voor de derde keer deze eeuw aangetast, tot verbijstering van veel Helmonders, onder wie het echtpaar Van Duppen-Peels. Het paar heeft dan ook een bezwaarschrift ingediend tegen de verlening van de kapvergunning voor de 33 bomen.

Volgens P. van Schijndel, hoofd communicatie van de gemeente, is er geen sprake van verkeerde voorlichting van gemeentewege over de inrichting van het kasteelpark en de aanleg van de brug. ,,Ik kan me voorstellen dat de folders van de bouwer van Boscotondo en de architect de zaken mooier en groener voorstellen dan ze worden'', zegt hij. ,,Maar ja, dat doen architecten en bouwmaatschappijen nu eenmaal altijd.''

De gemeente zelf heeft altijd heel precies duidelijk gemaakt wat er ging gebeuren, vervolgt Van Schijndel. ,,De aanleg van de brug en het doortrekken van de overigens al bestaande weg (een rustig smal laantje, red.) door het kasteelpark zijn onderdeel van de herinrichting van de kanaalzone. Al jaren geleden zijn er folders over de drie nieuwe bruggen huis-aan-huis verspreid. Het was van begin af aan duidelijk dat er drie nieuwe bruggen zouden komen over het kanaal, dat Helmond al anderhalve eeuw in tweeën splijt.''

Pierre en Wilma van Duppen-Peels hebben er geen vrede mee. Ze houden vol dat ze verkeerd zijn voorgelicht en proberen dat met tekeningen van bestemmingsplannen aan te tonen. Het kappen van de 33 bomen irriteert hen nog het meest. ,,Ik dacht uitzicht op een paradijs te krijgen, nu kijken we tegen de luchtbrug aan, de miskleun van deze eeuw'', zegt Wilma.