VS soepeler jegens Libië, Iran, Soedan

De Verenigde Staten hebben besloten de eenzijdige handelssancties tegen Iran, Libië en Soedan zodanig te versoepelen dat de levering van voedsel en medicijnen er niet langer onder vallen.

Het gaat om een belangrijke wijziging van de Amerikaanse politiek, waarvoor bedrijfsleven en landbouw en hun vertegenwoordigers in het Congres lang hebben geijverd. De maatregel is niet van toepassing op Cuba, Noord-Korea en Irak. Voor humanitaire leveranties aan die landen gelden eigen regels.

Amerikaanse bedrijven moeten nog steeds vergunning aanvragen bij de overheid voor leveranties aan Iran, Libië en Soedan, en die zullen individueel worden beoordeeld. Maar het uitgangspunt is dat de verkoop van humanitaire goederen zal worden toegestaan zolang deze aan bepaalde criteria voldoen.

Onderminister van Handel Stuart Eizenstat zei gisteren op een persconferentie dat aan het besluit een studie van twee jaar naar de algemene Amerikaanse sanctiepolitiek is voorafgegaan. De conclusie van die studie was dat de verkoop van voedsel en medicijnen aan probleemlanden ,,de militaire capaciteit van een land of het vermogen daarvan om terrorisme te ondersteunen, niet vergroot''. In feite kan een verbod op dergelijke leveranties juist averechts werken, aldus Eizenstat, doordat het de steun voor de Amerikaanse politiek ondermijnt en de al problematische Amerikaanse agrarische sector orders kost. (AP, Reuters)

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Eizenstat zei dat de versoepeling van de sancties niet is bedoeld als gebaar naar Iran, Libië en Soedan, die evenals Cuba, Noord-Korea, Irak en Syrië op de Amerikaanse lijst staan van landen die internationaal terrorisme steunen. Washington stelt zich de laatste tijd echter bepaald soepeler op tegen alledrie deze landen. Wat betreft Libië volgt dit op de uitlevering van de twee Libische verdachten van de aanslag op een Amerikaans passagiersvliegtuig boven Lockerbie (1988) voor berechting in Nederland. Sindsdien heeft Washington te kennen gegeven een dialoog met Tripoli te willen beginnen. Ook ten aanzien van het moslim-fundamentalistische regime in Soedan was enige toenadering zichtbaar.

Eizenstat zei gisteren dat Washington geen verandering ziet in Irans politiek ten aanzien van terrorisme. Maar president Clinton kwam twee weken geleden met verzoenende opmerkingen jegens Teheran. Clinton zei toen dat Iran, ,,wegens zijn enorme geopolitieke belang voorwerp is geweest van heel wat misbruik door verschillende Westerse landen''. ,,En ik denk soms dat het erg belangrijk is de mensen te zeggen: kijk, jullie hebben het recht boos te zijn over iets dat mijn land of mijn cultuur of anderen (..) 50 of 60 of 100 of 150 jaar geleden jullie hebben aangedaan.''

De Iraanse regering zag Clintons uitspraak als ,,verandering'' maar eiste meer ,,praktische en tastbare'' stappen. De Amerikaanse aankondiging van gisteren werd vanochtend door radio Teheran als ,,overgave'' verwelkomd.