VS: Huis toont scepsis over oorlog

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft zijn reserves getoond over de oorlog om Kosovo door na een verhit debat een wetsvoorstel aan te nemen dat president Clinton verbiedt om zonder goedkeuring van het Congres grondtroepen naar Joegoslavië te sturen.

Een motie van steun voor de luchtaanvallen haalde het net niet. Het was het eerste formele debat in het Congres over de oorlog sinds de bombardementen op 24 maart begonnen. De Senaat had op 23 maart wel alvast steun voor de luchtaanvallen uitgesproken.

Of de Senaat net als het Huis over de eventuele uitzending grondtroepen zal stemmen, is nog onduidelijk. Maar mocht de Senaat de vrijheid van de president op dit gebied ook aan banden willen leggen, dan kan Clinton er altijd nog zijn veto over uitspreken.

Voor het eerst zinspeelde Clinton er gisteren op dat de aanvallen op Joegoslavië nog lang kunnen voortduren. ,,In mei zal het weer beter zijn dan in april'', zei de president, verwijzend naar het slechte weer dat de afgelopen weken een fors obstakel was voor de NAVO-acties boven Joegoslavië. ,,In juni zal het weer beter zijn dan in mei, en in juli beter dan in juni.''

Clinton zegt nog steeds dat hij niet van plan is om grondtroepen in Joegoslavië in te zetten. Hij verzekerde het Congres in een brief dat hij hun steun zou zoeken als hij zijn standpunt daarover mocht veranderen. Maar die toezegging ging vooral de Republikeinen niet ver genoeg. Met tientallen Democraten vinden ze dat de president niet om steun, maar om toestemming moet vragen. Vergeefs waarschuwden de ministers Albright van Buitenlandse Zaken en Cohen van Defensie hen per brief dat een verbod op grondtroepen ,,verkeerd uitgelegd kan worden als een vermindering van de Amerikaanse solidariteit met de NAVO''.

Maar het voorstel om de president te verplichten toestemming voor grondtroepen te vragen, werd aangenomen met 249 tegen 180 stemmen. Onder de voorstemmers waren 45 Democraten. Bij de Democratische motie van steun voor de luchtaanvallen, die vooral symbolische betekenis heeft, staakten de stemmen: 213-213. 31 Republikeinen braken met hun partijlijn en steunden de luchtoorlog, 26 Democraten braken met hùn partij en steunden de oorlog niet.

Een voorstel om Joegoslavië formeel de oorlog te verklaren kreeg slechts twee stemmen. De Amerikaanse grondwet legt dat recht uitdrukkelijk bij het Congres, maar in de geschiedenis is van dat recht slechts vijf keer gebruik gemaakt, de laatste keer in de Tweede Wereldoorlog. Sindsdien hebben presidenten oorlogen gevoerd met hoogstens een steunverklaring van het Congres.

De emoties laaiden gisteren hoog op bij het debat in het Huis. Tegenstanders van Amerikaanse betrokkenheid bij de oorlog schermden met Vietnam, voorstanders met de holocaust. De Republikein John Kasich betoogde dat ,,de burgeroorlog in Kosovo al woedt sinds 1389'' en zei dat hij naar alle waarschijnlijkheid niet beslecht kan worden. Zijn partijgenoot Charles Norwood zei dat Clinton ,,onze kleinkinderen verplicht om in de Balkan de wacht te houden, niet omdat we bedreigd worden, maar alleen om een nieuwe wereldorde af te dwingen''. De Democraat David Bonior bracht daar tegen in: ,,We zijn een supermacht op het toppunt van onze welvaart en kracht. Wat moet Amerika doen? De andere kant op kijken?''