SNP

Met Alex Salmond, de leider van de Scottish National Party (SNP), kun je wél lachen. Als parlementslid voor Banff and Buchan, in het noordoosten van Schotland, treedt hij tijdens het woensdagse vragenuurtje in Westminster steevast aan met zijn kanariegele das en zijn donkere stem, die niet toevallig lijkt op die van Sean Connery, de schutspatroon van zijn partij. En bij elk grijnzend uitgesproken ,,rubbish!'' of ,,Diktat!'' van Salmond, heeft Tony Blair meer moeite zijn woede te bedwingen. Diezelfde act moet de SNP op 6 mei stemmen bezorgen. Want de sociaal-economische ideeën van de twee linkse partijen mogen elkaar niet ver ontlopen, de SNP beschouwt Labour tegelijkertijd als verlengstuk van het neokoloniale Londen. Salmond hoopt dat Schotland onder zijn leiding de stap durft te nemen om de Unie te verlaten. Als je de 44-jarige oud-econoom van de Bank of Scotland zijn berekeningen hoort maken, zou je bijna geloven dat het kan.

`Onafhankelijk binnen Europa' is de leus van Salmonds voorzitterschap. Daarvoor heeft de SNP wel een pirouette moeten maken, want vóór de jaren tachtig was de partij faliekant tegen Brussel. Dat de rechtse premier Thatcher zowel tegen Brussel, als – in Schotse ogen – tegen Schotland was, vergemakkelijkte die ommezwaai. De vijand van mijn vijand is mijn vriend. Salmond mag er graag aan herinneren dat ,,het Schotse volk de poorten naar de onafhankelijkheid op elk gewenst moment bij elke verkiezing voor het Schotse parlement kan openzetten.''

Ontstaan in het interbellum moest de SNP het vooral hebben van steun op het platteland. Tegenwoordig zijn de meeste kiezers te vinden in de arme buitenwijken van Glasgow, Edinburgh en Dundee. Haar politiek is daarop afgestemd. Onderwijs, gezondheidszorg en steun aan kleine ondernemers zijn haar prioriteit, zegt ze.

De Scottish National Party wil ook afzien van een door Labour voorgestelde belastingverlaging. De nationalisten vinden dat de overheid die inkomsten niet kan missen en dat het geld ,,rechtstreeks in Schotland kan worden besteed''. O ja, en het astronomische tolgeld voor de nieuwe brug naar het eiland Skye wordt vanzelfsprekend afgeschaft.