`Ik wandel op de rand van kitsch'

De Belgische zanger Daan, die morgenavond in Rotterdam optreedt, maakt muziek met oude instrumenten die er zo triest uitzien dat ze sympathie opwekken. Underdogs. ,,Als je ze een kans geeft, grijpen ze die ook.''

,,Een afrekenplaatje'', zo noemt de Belgische zanger Daan zijn cd Profools, een schitterend album met knappe, originele popsongs. De muziek was voor hem een manier om de frustraties af te reageren die zijn werk opleverde. Daan Stuyven geniet in België vooral bekendheid als grafisch ontwerper, als maker van reclame-affiches en cd-hoezen, het werk dat hij tot een paar jaar geleden deed. ,,Ik maakte platenhoezen terwijl ik de muziek op die platen niet goed vond. Het was creatief werk, maar ik wist dat het nog twee keer zo goed zou zijn als ik niet rekening zou hoeven houden met de beperkingen die de opdrachtgever oplegde.

,,Mijn grootste kwaal was dat ik mij bemoeide met de teksten van reclame-affiches. Als slogans mij niet bevielen leverde ik een ontwerp met een andere, zelfgemaakte slogan, wat niet kon natuurlijk. 's Avonds ging ik muziek maken om mij af te reageren. Het was een periode waarin ik ouder werd, ging werken, en even allemaal dingen au serieux begon te nemen die ik daarna totaal niet meer serieus nam. Veel nummers zijn daarom juist lofzangen van het alledaagse.''

Vorig jaar viel Stuyven al op als zanger/gitarist van Dead Man Ray, een groep waarin hij samenwerkt met gitarist Rudy Trouvé (ex-dEUS, ook de man achter Kiss My Jazz en Goreslut). Zijn solo-album Profools laat nog meer horen hoe groot het talent van Daan is voor het schrijven van frisse, meeslepende popsongs met pakkende melodieën. In de muziek klinkt de invloed van moderne dance-muziek door, maar ook van de favorieten van zijn ouders zoals Ry Cooder en Randy Newman, en de hitparade-pop waar hij als kind graag naar luisterde.

Daan Stuyven (29) leerde in zijn jeugd gitaar spelen en speelde als tiener in groepen als The Latest Dodo en Valet Parking. ,,Ik schreef liedjes met titels als `Love Is Not Enough', maar ik had nog nooit een lief gehad, dus dat was echt nonsens. Eén van onze hits was `Lies For Breakfast', dat insinueert dat je lief leugens aan de ontbijttafel komt brengen, maar ik was veertien, dus welke ontbijttafel was dat? Die van mijn ouders misschien.''

Met de groep Running Cow had Stuyven begin jaren negentig in België enig succes, maar ondanks platencontracten bij grote platenmaatschappijen als EMI en Polygram zette het niet echt door, onder meer door Stuyvens dwarse houding. ,,We gingen middenin de grunge-periode met opzet iets heel anders doen: synthesizerpop à la de Pet Shop Boys, iets wat totaal niet kon toen. We hebben zo'n 200 exemplaren verkocht van het album, toen was het gedaan.

Veel van de liedjes zijn volgens een opmerkelijke methode gemaakt: Daan gaat met zijn gitaar voor een microfoon zitten en begint zichzelf op te nemen nog voor hij een liedje geschreven heeft: dat ontstaat tijdens de opname. ,,Ik doe alsof het een echt nummer is. Ik sla een akkoord aan en moet iets gaan zingen, wat dan ook, ik moet mij zien te redden. Op die manier komen er veel goede ideeën: je haalt je impulsen en reflexen naar boven, in plaats van met je verstand te proberen iets te maken.''

De geïmproviseerde zang vervangt Daan later door een zanglijn met een echte tekst. ,,Maar identiek: met dezelfde melodie en dezelfde klanken. Ik vervang de improvisatie-tekst, met bijvoorbeeld ie-ee-oo-klanken door Engelse woorden die ie-ee-oo-klanken bevatten. Soms zijn er drie t-klanken achter elkaar, dan zoek ik drie woorden die met een t beginnen. Als je gedisciplineerd vantevoren een tekst zou schrijven, zou je er niet aan denken om drie t's achter elkaar te zetten, terwijl het wel goed klinkt.''

Aan de cd van Daan is niet af te horen dat hij grotendeels bij hem thuis is opgenomen: het geluid is erg goed. Daan zegt zelf erg van goed geproduceerde platen te houden, ,,van de Bee Gees bijvoorbeeld, of Jeff Lynn-producties.'' De apparatuur waarmee Daan de nummers maakte, is naar zijn zeggen matig, maar die beperking lijkt een voordeel te zijn geweest. ,,Ik heb geen goede synthesizer, maar wel een paar goedkope oude Italiaanse orgels. Die hebben een eigen klank die soms maar voor één of twee nummers bruikbaar is. Veel van mijn instrumenten zijn echt van die underdogs, die er zo triest uitzien dat je er meteen sympathie voor krijgt. Als je ze een kans geeft, grijpen ze die ook. Een gitaar die al dertig jaar niet meer bespeeld is komt dan echt tot leven, die heeft zoiets van: nu krijg ik mijn kans.''

In vergelijking met collega Rudy Trouvé vindt Daan zichzelf meer een klassiek songschrijver. ,,Hij is een stuk alternatiever en experimenteler. Geen van de twee is heilig. Een klassieke song kun je heel experimenteel afwerken, en experimentele ingrediënten kun je op een poppy manier achter elkaar zetten – dat is vaak interessanter dan puur experiment of pure pop.

,,Sommige van mijn liedjes zijn eigenlijk heel plat. Ik ga er soms ver in, omdat ik de tekst in mijn achterhoofd houd, en probeer daarin verschillende lagen te steken, zodat de muziek heel eenduidig mag zijn, heel simpel. Ik bewandel graag de rand van de kitsch, van het platte, het populaire. Dat is een tweestrijd die bij mij hoort.''

Daan: Profools. Heavenhotel HH98017. Daan speelt 30/4 in Nighttown in Rotterdam met een begeleidingsgroep.