Debuut Mulisch

Schiedam

In NRC Handelsblad van 24 april werd aangekondigd dat Harry Mulisch' debuut, de novelle Tussen hamer en aambeeld 47 jaar na `verschijning van de eerste en tot nu toe enige druk' opnieuw uitkomt bij uitgeverij Conserve. Wie zich ook maar even de moeite getroost had in Mulisch' verzamelde werken te bladeren, weet dat hij in 1977 al een herdruk van het verhaal toegestaan heeft in zijn Verzamelde verhalen, een bundeling die gebonden bij Athenaeum-Polak & Van Gennep en in paperback bij De Bezige Bij uitkwam. De paperback werd in 1981 herdrukt. Mulisch heeft inderdaad in `Anekdoten rondom de dood' (1ste publicatie 1967 in Wenken voor de Jongste dag) zijn debuut verworpen. Hij annuleerde de novelle, waarvan de titel door zijn vader bedacht was, daarin en verklaarde haar dood. `Ze mag nooit worden herdrukt, niet in het verzameld werk voorkomen, heeft nooit bestaan'.

Maar in Mijn getijdenboek (1975) kwam hij daarop terug en schreef hij: `Wat bezielde mij in hemelsnaam? Waar haalde die grijsaard van bijna veertig jaar het recht vandaan om zo hard te oordelen over het werk van de negentienjarige?' Voor de herdruk in 1977 herschreef Mulisch Tussen hamer en aambeeld vrij drastisch. De zogenaamde eerste herdruk na 47 jaar bij Conserve zal dus eigenlijk de vierde druk worden.