Beul van Tuol Sleng is nu een vroom christen

Kang Kek Ieu was directeur van de martelgevangenis Tual Sleng in Cambodja onder de Rode Khmer. Hij is nu een vroom christen.

Opnieuw is een spook opgestaan uit het donkere verleden van Demokratisch Kampuchea, zoals Cambodja vanaf 1975 tot 1979 heette ten tijde van het schrikbewind van de Rode Khmer. Het gaat om Kang Kek Ieu – `kameraad Duch' – die persoonlijk verantwoordelijk is geweest voor de marteling en executie van duizenden gevangenen in de beruchte Tuol Sleng gevangenis in Phnom Penh. De inmiddels 56-jarige Kang Kek Ieu, die na de verdrijving van de Rode Khmer uit Cambodja verdween en van wie werd aangenomen dat hij al lang geleden overleed, blijkt een nieuw bestaan te hebben opgebouwd in het Cambodjaanse grensgebied met Thailand. Hij heeft zich bekeerd tot het christendom, zegt dat hij tegenover God berouw heeft getoond, en heeft de afgelopen jaren onder een valse naam gewerkt voor verschillende humanitaire hulporganisaties.

De `ontdekking' van Kang Kek Ieu wordt deze week gemeld door de Far Eastern Economic Review. De Britse fotograaf Nic Dunlop liep hem tegen het lijf in de buurt van de grensplaats Pailin, en herkende hem onmiddellijk. Hij maakte een afspraak voor een gesprek en nam journalist Nate Thayer mee, de verslaggever van de Far Eastern die anderhalf jaar geleden het laatste interview met Pol Pot had. ,,Ik heb zo'n spijt. De mensen die overleden, waren goede mensen. Nu ben ik hier. God zal over mijn toekomst oordelen'', zegt Kang Kek Ieu in het weekblad. Hij zegt ook bereid te zijn terecht te staan. ,,Ik heb zeer slechte dingen gedaan in mijn leven. Nu is het de tijd om de consequenties te dragen van mijn daden. (...) Over een proces maak ik me geen zorgen. Het is aan Hun Sen (de premier van Cambodja) en Jezus''.

Kang Kek Ieu was hoofd van de interne veiligheidsdienst `Santebal' van de Rode Khmer en directeur van Tuol Sleng, een middelbare school die door de Rode Khmer werd ingericht als gevangenis. Gevangenen werden er vastgeketend aan hun bedden en door marteling gedwongen tot `bekentenissen' over hun `verraad' aan de Rode Khmer. Na het verhoor werden ze in grote groepen overgebracht naar een `killing field' buiten de hoofdstad en afgeslacht. Van de naar schatting 16.000 mensen die in Tuol Sleng hebben vastgezeten, hebben slechts 7 mensen overleefd, onder wie een schilder, een beeldhouwer en een verhalenverteller.

Deskundigen zeggen dat het niet moeilijk is om bewijzen aan te dragen voor Ieu's persoonlijke betrokkenheid: zijn handtekening staat op verschillende belastende documenten die bewaard zijn gebleven. Maar of het tot een veroordeling komt, is de vraag. Een team van juridische experts van de VN heeft onlangs aanbevolen dat de leiders van de Rode Khmer voor een internationaal tribunaal komen. Gezien het ontbreken van een toegerust, onafhankelijk juridisch aparaat in Cambodja zelf, zou dat plaats moeten hebben in een buurland. Maar premier Hun Sen, die heeft gewaarschuwd voor nieuwe onrust in Cambodja waar de voormalige kaders van de Rode Khmer stilletjes zijn geïntegreerd in de samenleving, wil daar niet van weten. Tot dusver zit alleen Ta Mok gevangen in afwachting van een proces. Andere leiders, zoals Ieng Sary, Khieu Samphan en Nuon Chea, zijn met open armen ontvangen door de regering en leven nu in vrijheid.