Nieuw voorstel schuldenaanpak

Nederland heeft gisteren tijdens de ministersconferentie van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) een voorstel gelanceerd om de particuliere sector te laten meebetalen als in een land een financiële crisis dreigt. Volgens het voorstel moeten alle leencontracten in vreemde valuta's van een clausule worden voorzien, die het debiteuren mogelijk maakt de looptijd van een lening te verlengen voor een specifieke periode van bijvoorbeeld drie of zes maanden tegen een van te voren vast te stellen boete.

Het gaat volgens het door minister Zalm (Financiën) ingediende voorstel om alle soorten leningen van zowel overheden als de particuliere sector, verhandelbare en niet-verhandelbare schulden. De debiteur kan het recht op looptijdverlenging pas uitoefenen, nadat de centrale bank of eventueel het IMF een crisissituatie heeft uitgeroepen. Alle 182 lidstaten van het IMF zouden met invoering van de geclausuleerde leningcontracten moeten instemmen, zodat contracten zonder een dergelijke clausule niet meer door een rechter afdwingbaar zijn.

Het idee is oorspronkelijk afkomstig van de Nederlandse econoom Willem Buiter, die bestuurslid is van de Bank of England en hoogleraar aan de London School of Economics. Volgens minister Zalm is het voorstel door andere landen welwillend ontvangen. De Amerikaanse minister Rubin vond het volgens Zalm ,,interessant'', omdat het een marktgeoriënteerde oplossing is. De precieze voorwaarden voor een leningcontract moeten steeds van tevoren door crediteuren en debiteuren worden overeengekomen, zoals de hoogte van de boete bij looptijdverlenging.

Dergelijke contracten zullen volgens Zalm ,,voorzichtig gedrag'' van crediteuren bevorderen.

Een grotere betrokkenheid van de particuliere sector bij preventie en bestrijding van financiële crisis was gisteren tijdens de vergadering van het Interim-Comité een belangrijk thema. In de slotverklaring staat dat overheden het opnemen van clausules in obligatiecontracten moeten overwegen die een ordelijke afwikkeling van een schuldencrisis vergemakkelijken. Het Interim-Comité wil een onderzoek naar ,,passende'' manieren om in dergelijke contracten bepalingen op te nemen, waardoor collectief over schuldafwikkeling kan worden onderhandeld. De internationale banken hebben steeds gezegd weinig voor dergelijke contractbepalingen te voelen.

De Verenigde Staten hebben zich over geclausuleerde leningovereenkomsten tot nu toe wat terughoudend getoond. Maar volgens IMF-topman Camdessus was er gisteren geen sprake van een scherpe tweedeling van standpunten.

Het Interim-Comité sprak zich verder uit voor ,,uitbreiding'' van schuldverlichting voor de armste landen. Minister Zalm kritiseerde gisteren de grote industrielanden, die nog steeds nauwelijks financiële toezeggigen hebben gedaan. De bewindsman maakte gisteren bekend dat Nederland een lening van 700 miljoen gulden heeft toegezegd voor het zogenoemde ESAF-fonds van het IMF voor de arme landen.