`Kosten immigratie veel hoger dan de baten'

Pieter Lakeman onderzocht de invloed van immigranten op de economie. Zijn de berekeningen goed onderbouwd?

Pieter Lakeman, bekend als luis in de pels van het Nederlands bedrijfsleven, richt nu zijn kritiek op het Nederlandse immigratiebeleid.

Morgen verschijnt zijn nieuwste boek `Binnen zonder kloppen, Nederlandse immigratiepolitiek en de economische gevolgen'. De econoom Lakeman schetst de geschiedenis van de immigratie naar Nederland (gastarbeiders èn asielzoekers) en berekent de kosten en baten van deze groep voor de Nederlandse samenleving.

Hij is er niet vrolijker van geworden. ,,Voor een bedrijfseconoom is het leuk om je bezig te houden met de winst van volgend jaar. Maar immigratie is een vreselijk onderwerp: je komt alleen maar tot verliezen en het gaat over treurige zaken.''

De immigranten in Nederland zijn in zijn boek teruggebracht tot één grote verliespost voor de overheid. Immigranten kosten Nederland per jaar zeker 13 miljard gulden, aldus Lakeman. De Marokkaanse en Turkse immigranten alleen al zouden Nederland de afgelopen twintig jaar meer dan 70 miljard gulden hebben gekost.

Lakeman wil een bijdrage leveren aan het ontwikkelen van wat hij `immigratie-economie' noemt. Hij is, volgens eigen zeggen, de eerste in Nederland die de economische gevolgen van immigratie berekent en publiceert. ,,De Nederlandse immigratiepolitiek is ongemerkt overgegaan in een van de meest verspillende vormen van hulpverlening.''

U schrijft dat de Marokkaanse en Turkse immigranten, de gastarbeiders van weleer, Nederland sinds halverwege de jaren zeventig meer dan 70 miljard hebben gekost.

,,De eerste tien jaar hebben de gastarbeiders gewerkt. Toen hebben ze het bedrijfsleven totaal 4 miljard opgebracht, in guldens van vandaag. Daarna zijn ze door opeenvolgende recessies en hun lage scholingsgraad voor een belangrijk deel uit het arbeidsproces gestoten. Vanaf 1983 werken nog maar weinig Turken en Marokkanen in Nederland. Zij die wel werken hebben een lager dan gemiddeld inkomen en kosten de staat meer dan dat ze opbrengen. Nederland onderhoudt sinds 1983 grotendeels de gehele Marokkaanse en Turkse gemeenschap, zonder noemenswaardige tegenprestatie.''

Lakeman rekent voor, op basis van cijfers van ondermeer het CBS en de Sociale Verzekeringsbank, hoeveel Nederland jaarlijks betaalt voor hun sociale uitkeringen, kinderbijslag, huursubsidie en medische kosten. In 1997 was dat volgens hem 7,2 miljard gulden - inclusief een miljard gulden die de staat volgens Binnen zonder kloppen jaarlijks aan de opvang van Marokanen en Turken in gevangenissen betaalt.

Hij maakt vervolgens een sprong naar de kosten die Nederland over de afgelopen twintig jaar zou hebben gemaakt om de Marokkaanse en Turkse gemeenschap te onderhouden: tenminste 70 miljard gulden.

Die 70 miljard is niet gedetailleerd onderbouwd.

,,Die 70 miljard is dus een schatting. Een schatting hoef je niet zo gespecificeerd te onderbouwen als een daadwerkelijke berekening. Ik denk overigens dat het werkelijke bedrag in de buurt van de 100 miljard ligt. Die 70 miljard is dus een onderschatting''

U schrijft: `Het bedrijfsleven had aan de Turken en Marokkanen gemiddeld een kleine tien jaar een goede arbeidskracht gehad. De maatschappij zou vervolgens gedurende bijna dertig jaar de lasten dragen'. Deze immigranten jagen de staat dus alleen maar op kosten. Leveren ze dan helemaal geen bijdrage aan de economie?

,,Jawel, btw-afdracht via consumptiegoederen. En enige winst voor bedrijven waar ze hun inkopen doen. Maar in wezen vormen ze een last. Het is een beetje pijnlijke conclusie, maar het is wel zo.''

Volgens U kosten immigranten Nederland dus alleen maar geld. Maar neem de VS: het grootste immigratieland en tevens de sterkste economie van de wereld. Hoe is dat dan te verklaren?

,,Je moet het van geval tot geval bekijken. In de VS werken meer immigranten. Ik zeg niet dat de immigranten in Nederland lui zijn, maar ze werken minder. De immigranten, de Turken en Marokkanen die naar Nederland zijn gehaald, zijn na tien jaar zonder werk geraakt, en er is nu geen werk meer voor ze.`

U schrijft dat onderwijs door de immigratie is ,,aangetast en verder zal worden aangetast''. Dat is een alarmerende voorspelling, die u niet verder onderbouwt.

,,Een open deur onderbouwen is een zinloze zaak. Om de zoveel tijd lees je in de krant dat de onderwijsprestaties in de grote steden teruglopen.''

En dat is allemaal terug te voeren op de immigratie?

,,Ja. Het kabinet-Kok heeft dat ook ingezien. Het heeft nu een minister voor minderheden en grotenstedenbeleid. Het ziet haarfijn hoe het zit.''

U noemt de immigranten `een overweldigende verliespost'. Wat doet een bedrijf met zo'n verliespost?

,,Een bedrijf dat zo'n verlies in de loop der jaren opbouwt was twintig jaar geleden al gesloten. Alleen kan Nederland dat natuurlijk niet met deze immigranten doen.''Wat moet Nederland met de uitkomsten van uw onderzoek?

,,Ik heb geen pasklare oplossing. Ik heb alleen willen aantonen dat we de gastarbeiders hebben binnengehaald met het idee er rijker van te worden, en dat we er uiteindelijk alleen maar armer van zijn geworden. De immigratiepolitiek is geëindigd in een bodemloze put. Het CPB zoueens een berekening moeten maken van de economische gevolgen van immigratie.''