VS: één jaar voor vrede Israel en Palestijnen

De Verenigde Staten hebben er gisteren bij Israel en de Palestijnen op aangedrongen na de Israelische verkiezingen (17 mei) daadwerkelijk en intensief te gaan onderhandelen over een permanente vredesregeling, die binnen een jaar zou moeten zijn bereikt. De VS en president Clinton zelf zijn bereid daaraan mee te werken, zo heeft een woordvoerder van het Witte Huis gisteren bekendgemaakt.

De Amerikaanse belofte was eveneens vervat in een brief aan de Palestijnse leider, Yasser Arafat, die door een van diens medewerkers als ,,meer dan positief'' werd betiteld. Volgens de medewerker, Saeb Erekat, ondersteunen de VS in de brief het recht van het Palestijnse volk om hun eigen toekomst op hun eigen land te bepalen.

Het is duidelijk dat in ruil voor de Amerikaanse toezeggingen Arafat zal afzien van een eenzijdige uitroeping van een Palestijnse staat op 4 mei, wanneer de overgangsperiode voorzien in het autonomie-akkoord van Oslo afloopt. De Palestijnse Centrale Raad, een gezaghebbend orgaan binnen de Palestijnse Bevrijdings Organisatie (PLO), is vandaag in Gaza bijeen om hierover een formeel besluit te nemen, maar verwacht wordt dat de raad uiteindelijk met het uitstel zal instemmen. Gisteren al adviseerde het Palestijnse parlement tot uitstel.

De Amerikaanse woordvoerder ging niet zover dat hij sprak van een tijdslimiet van een jaar waarbinnen een definitieve regeling tussen Israel en de Palestijnen zou moeten zijn bereikt. Maar hij onderstreepte dat het niet de bedoeling was dat het in 1993 in Oslo begonnen vredesproces een open einde zou hebben. De onderhandelingen over een definitieve status, waarvan onder andere de zeer gevoelige kwestie-Jeruzalem onderdeel is, zijn formeel in mei 1996 begonnen maar sindsdien bevroren.

Arafat heeft lange tijd gedreigd op 4 mei eenzijdig een Palestijnse staat uit te roepen. In Washington en in Europese en Arabische hoofdsteden bestond de vrees dat dit de doodsteek zou geven aan het al kwakkelende vredesproces en de uitslag van de Israelische premiers- en parlementsverkiezingen zou beïnvloeden. De Israelische premier, Benjamin Netanyahu, heeft gedreigd delen van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook die nog onder Israelische controle staan te annexeren als Arafat zijn dreigement zou uitvoeren. In hun verklaring roepen de VS beide partijen op af te zien van ,,eenzijdige acties en verklaringen die zaken die gereserveerd zijn voor onderhandelingen over de permanente status al bepalen''. (Reuters, AP, AFP)